Vernieuwd op: Wed May 16 12:03:42 2012 Volgende vernieuwing om: 12:03:42 volgende dag


Nieuwe Sprinkhanenatlas van Nederland


Ed Colijn & Roy Kleukers,

Inleiding
De sprinkhanenfauna is flink in beweging. De laatste tientallen jaren zijn diverse nieuwe soorten in ons land opgedoken (tabel 1), meestal als gevolg van de hogere temperaturen.
Daarnaast lijkt het erop dat sommige bedreigde soorten nog steeds achteruit gaan. Veertien jaar na publicatie van het boek "De sprinkhanen en krekels van Nederland" is het daarom hoog tijd om een nieuw overzicht te presenteren.

Tabel 1. Nieuwe soorten sprinkhanen en krekels in Nederland sinds 1990
SoortJaarReden
Zuidelijk spitskopje1991Klimaat
Zuidelijke boomsprinkhaan1992Transport met auto
Boomkrekel2004Klimaat
Lichtgroene sabelsprinkhaan2004Klimaat (nog niet gevestigd)
Kiezelsprinkhaan2010Klimaat (en transport door de mens?)
Spoorkrekel2010Transport door de mens?


Doel
Het doel van dit project is de publicatie van een nieuwe atlas van de Nederlandse sprinkhanen en krekels in 2013. Door middel van nieuw veldwerk zullen de huidige verspreidingsbeelden worden aangevuld. Hierbij wordt nauw samengewerkt met waarneming.nl. De huidige verspreiding van alle soorten zal via waarneming.nl beschikbaar worden gemaakt. De databestanden van EIS-Nederland en waarneming.nl zullen voor dit doel worden samengevoegd. De atlas zal waarschijnlijk als een speciaal nummer van Nederlandse Faunistische Mededelingen worden uitgegeven.

Projectteam
Het beoogde projectteam bestaat uit de volgende personen: Wim Bakker, Jaap Bouwman, Floris Brekelmans, Ed Colijn, Rob Felix, Dick Groenendijk, Mark Grutters, Wilbert Kerkhof & Roy Kleukers.

Meedoen?
Iedereen kan een bijdrage leveren. Losse waarnemingen kunnen bijvoorbeeld worden ingevoerd op Waarneming.nl en Telmee. De komende jaren zullen ook diverse sprinkhaanexcursies worden georganiseerd, "witte" plekken in de verspreidingsbeelden worden bezocht en gezocht worden naar uitgestorven en verwachte soorten.
We zullen iedereen op de hoogte houden via het forum van waarneming.nl, de papieren EIS-Nieuwsbrief en de digitale nieuwsbrief Tentakel.

Extra mogelijkheden
Check per kmhok welke soorten al gezien zijn via kmhokscherm
Check per uurhok welke soorten al gezien zijn via uurhokscherm
Invoeren project waarnemingen waarbij ook 0 waarnemingen zijn toegestaan.
Check via Layar op je gsm welke soorten tot 2005 op jouw lokatie wel zijn gezien maar daarna niet meer.
Check via dit scherm de Biodiversiteit voor Nederland of 1 provincie

In 2011 44.721 waarnemingen ingevoerd.
In 2012 tot nu toe 558 waarnemingen ingevoerd.

Ratelaar - Chorthippus biguttulus (Linnaeus, 1758)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

152,450 15-07-2011 EIS archief
69,442 01-08-2011 EIS archief
77,433 01-08-2011 EIS archief
79,431 01-08-2011 EIS archief
81,432 01-08-2011 EIS archief
192,423 29-09-2011 EIS archief
76,436 02-09-2011 EIS archief
93,442 30-08-2011 EIS archief
91,435 16-08-2011 EIS archief
74,438 15-08-2011 EIS archief

1006 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Ratelaar - Chorthippus biguttulus
man
imago
André den Ouden

Kenmerken

Een algemene bruine veldsprinkhaan op de zandgronden, die lokaal zeer talrijk kan zijn. De lichaamskleur is over het algemeen bruin, waarbij het achterlijf van het mannetje rood aanloopt. Soms komt een variant voor met groen op de bovenkant.  Van de uiterlijke kenmerken is van belang dat de halskielen x-vormig ingeknikt zijn en dat bij de mannetjes de voorrandcel van de vleugel sterk verbreed is. Ook de cel daarna is bij de mannetjes duidelijk verbreed, bovendien treedt vanaf de basis die verbreding plotseling op.

 

Gelijkende soorten

De soort lijkt sterk op Snortikker en Bruine Sprinkhaan. De mannetjes zijn gemakkelijk op geluid te onderscheiden. De vrouwtjes van Ratelaar, Bruine Sprinkhaan en Snortikker zijn niet te onderscheiden.


Het mannetje heeft twee verbrede vleugelvelden, op de foto de eerste twee van onderaf geteld. Het tweede (subcostaal) vleugelveld is bovendien vanaf de basis (hier rechts) plotseling verbreed.

 

Geluid
De soort is gemakkelijk aan het geluid te herkennen. Het is een stuiterende ratel die iets langer dan een seconde duurt en naar het eind toe versneld. Het tempo lijkt op een stuiterende knikker.

 

Habitat
De ratelaar leeft in allerlei droge graslanden op zandgrond. Ze zitten zowel op halfnatuurlijke graslanden als in bermen.

 

Voorkomen

Een heel algemene soort in Nederland met uitzondering van het uiterste noorden en noordwesten.

 

Geluidsopname © B. Odé

 

___________________

Geluid

Geluiden

zang
Wim Bakker 2010-07-02 Detailinformatie

Ratelaar - Chorthippus biguttulus


Locomotiefje - Chorthippus apricarius (Linnaeus, 1758)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam


Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Locomotiefje - Chorthippus apricarius
man
imago
Wiene Bakker

Locomotiefje - Chorthippus apricarius
vrouw
imago
Wiene Bakker

Kenmerken

Een onopvallend en klein grijs of bruin veldsprinkhaantje met een overduidelijk ladderpatroon op de vleugel.

 

Voorkomen

Komt voor op twee of drie geisoleerde plaatsen in Nederland: in de buurt van Zwolle, aan de kust bij Santpoort en misschien nog bij de Wrakelberg in Limburg.

 

Geluid

Klinkt als een locomotiefje. Het geluid kan verward worden met dat van de Snortikker.

 

geluidsopname © B. Odé

 

________________

Geluid

Geluiden

zang
Thijs Fijen 2011-09-30 Detailinformatie

Locomotiefje - Chorthippus apricarius


Krasser - Chorthippus parallelus (Zetterstedt, 1821)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

15,377 19-09-2011 Lucien Calle
81,432 01-09-2011 EIS archief
77,432 15-08-2011 EIS archief
86,433 02-09-2011 EIS archief
264,490 13-08-2011 EIS archief
47,385 11-06-2011 EIS archief
46,378 11-06-2011 EIS archief
161,376 31-08-2011 EIS archief
161,379 31-08-2011 EIS archief
161,378 31-08-2011 EIS archief

741 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Krasser - Chorthippus parallelus
man
imago
André den Ouden

Krasser - Chorthippus parallelus
vrouw
imago
Paul Cools

Kenmerken

Een talrijke soort in grote delen van Nederland, maar in het Noordwesten van Nederland zeldzaam tot ontbrekend (kop van Noord-Holland, Friesland). Te herkennen aan de rechte halskielen, die slechts iets ingebogen zijn (nooit x-vormig), de korte vleugels en de zwarte achterknie. Bij het mannetje zijn de voorvleugels nog redelijk ontwikkeld (maar bereiken de achterknie niet), de achtervleugels zijn daarentegen klein en reiken tot halverwege de voorvleugels. Bij het vrouwtje zijn de vleugels tot schubben gereduceerd.

 

Verwarring

Langvleugelige exemplaren komen af ten toe voor. De bovengenoemde kenmerken moeten ten opzichte van de kustsprinkhaan afdoende zijn. Verder lijkt de zompsprinkhaan op deze soort, echter daar heeft het mannetje langere achtervleugels, heeft het vrouwtje voorvleugels tot halverwege het achterlijf en zijn de halskielen iets meer ingebogen (subtiel, alleen met ervaring in beide soorten te zien). Ten opzichte van de gouden sprinkhaan mist het mannetje de uitgetrokken punt aan de spits van het achterlijf en het vrouwtje de rode onderkant van de achterdij.

 

Geluid
Het geluid van de krasser is een krassend schchchchcht, dat ongeveer een seconde duurt.

 

Habitat
Krassers komen in allerlei grazige situaties voor, van plekken met een hoge grasbedekking tot plekken met veel open stukken tussendoor. Ten opzichte van soorten als ratelaar prefereren ze een vochtigere omgeving.

 

Voorkomen

Vrij algemeen in heel Nederland. Ontbreekt in delen van Noord-Holland, Friesland en Groningen.


Geluidsopname © B. Odé

 

____________

Geluid

Geluiden

zang
Wim Bakker 2010-07-09 Detailinformatie

zang
Michel Klemann 2010-06-27 Detailinformatie

Krasser - Chorthippus parallelus


Bruine Sprinkhaan - Chorthippus brunneus (Thunberg, 1815)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

19,363 27-09-2011 Lucien Calle
220,431 05-07-2011 EIS archief
193,558 06-07-2011 EIS archief
59,437 03-10-2011 EIS archief
89,437 23-08-2011 EIS archief
68,440 01-08-2011 EIS archief
67,441 01-08-2011 EIS archief
153,447 04-09-2011 EIS archief
254,593 10-07-2011 EIS archief
158,490 25-09-2011 EIS archief

999 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Bruine Sprinkhaan - Chorthippus brunneus
man
imago
André den Ouden

Kenmerken

Een bruine sprinkhaan met sterk ingeknepen halskielen. Zelden zijn de dieren groen van boven. De vleugels steken voorbij de achterknie, vooral bij de mannetjes. De voorvleugel heeft bij de mannetjes geen verbrede rand met cellen (costaalveld).

 

Gelijkende soorten

De drie soorten Bruine Sprinkhaan, Ratelaar en Snortikker lijken zeer sterk op elkaar. De mannetjes zijn gemakkelijk op geluid te determineren. De vrouwtjes van Ratelaar, Bruine Sprinkhaan en Snortikker zijn niet te onderscheiden.

 

Geluid


Het geluid is een kort trrt, waarbij enkele mannetjes tegen elkaar in kunnen zingen: trrt (1) - trrrt (2) - trrt (1) - trrt (2) enz. De soort werd daarom ook wel Tandradje genoemd: de zang van twee mannetjes grijpt als een tandrad in elkaar.

 

Habitat

De sprinkhanen zitten op allerlei grazige plekken en plekjes waar toch wat open stukken in vallen.

 

Voorkomen

Het is een van de talrijkste sprinkhanen in Nederland. Ze zijn overal in bermen en graslanden te vinden.

Geluidsopname © B. Odé

 

__________________

Geluid

Geluiden

zang
Wim Bakker 2010-07-02 Detailinformatie

zang
Wim Bakker 2010-06-24 Detailinformatie

Bruine Sprinkhaan - Chorthippus brunneus


Kustsprinkhaan - Chorthippus albomarginatus (De Geer, 1773)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

185,458 30-07-2011 Jan-Jaap Spaargaren
77,433 01-08-2011 EIS archief
81,433 01-08-2011 EIS archief
177,441 02-08-2011 EIS archief
33,397 04-09-2011 EIS archief
87,465 30-07-2011 EIS archief
86,465 30-07-2011 EIS archief
138,405 23-07-2011 EIS archief
254,593 05-06-2011 EIS archief
159,490 25-09-2011 EIS archief

569 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Kustsprinkhaan - Chorthippus albomarginatus
man
imago
Mark van Veen

Kustsprinkhaan - Chorthippus albomarginatus
vrouw
imago
Kees van Keulen

Kenmerken
De Kustsprinkhaan is een veldsprinkhaan met zeer rechte zijkielen op het halsschild, goed ontwikkelde vleugels en een achterknie die dezelfde kleur heeft als de achterdij.

 

Gelijkende soorten

De Krasser en Zompsprinkhaan lijken op de Kustsprinkhaan, maar hebben een donkere achterknie en veel kortere vleugels (pas op bij af en toe optredende langvleugelige exemplaren van deze soorten!). De Weidesprinkhaan (C. dorsatus) lijkt zeer sterk op de Kustsprinkhaan, maar is in Nederland slechts 1 maal in Twenthe gevonden. Het verschil betreft de vleugeladering (Kustsprinkhaan heeft plots verbrede radiaalcel, zie sprinkhanentabel; zoals bij alle Chorthippussen is vooral het geluid onderscheidend). Wordt achterdochtig bij mannetjes die op het achterlijf rood aanlopen.

 

Geluid
Het geluid is een korte trrrt (ong. 1 sec.), niet zo krassend als een Krasser. Het heeft het tempo van het ritsen van boekpagina's langs de duim.

 

Habitat
Kustsprinkhanen komen vooral voor in voedselrijkere graslanden op eigenlijk alle grondsoorten van Nederland. Op vindplaatsen zitten ze in aantal, vooral op de laagveengronden kunnen ze massaal optreden.

 

Voorkomen

Anders dan de naam doet vermoeden kan de Kustsprinkhaan in heel Nederland gevonden worden.


Geluidsopname © B. Odé

_____________________

Geluid

Geluiden

zang
Wim Bakker 2010-08-06 Detailinformatie

Kustsprinkhaan - Chorthippus albomarginatus


Zompsprinkhaan - Chorthippus montanus (Charpentier, 1825)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

240,558 21-08-2011 bart achterkamp
212,524 01-09-2011 Jos Hoekerswever
216,476 03-09-2011 Adri Baks
200,522 31-07-2011 Cora de Groot en Ruud Versijde
120,381 26-08-2011 Frans Vermeer
120,380 26-08-2011 Frans Vermeer
134,472 17-08-2011 Rombout de Wijs
216,525 17-08-2011 Bert Oving
257,496 17-08-2011 menno van den bos
266,490 13-08-2011 Marc de Bont

27 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Zompsprinkhaan - Chorthippus montanus
man
imago
Mark van Veen

Zompsprinkhaan - Chorthippus montanus
vrouw
imago
Wiene Bakker

Kenmerken

De Zompsprinkhaan lijkt sterk op de Krasser. Samen met de Krasser verschilt de soort met andere sprinkhanen door de slechts weinig ingebogen halskielen (iets rond naar binnen, zeker niet x-vormig), de korte vleugels (vooral bij het vrouwtje, maar ook bij de mannetjes bereiken ze de achterknie niet) en de donkere knie, die tegen de rest van de dij afsteekt. Van de Krasser verschilt de Zompsprinkhaan doordat de vleugels langer zijn (bij vrouwtjes tot halverwege het achterlijf, bij de mannetjes zijn vooral de achtervleugels langer: ze reiken tot de aderverdichting in de voorvleugels, bekijk in tegenlicht) en de iets verder ingeknikte halskielen (subtiel, maar met ervaring duidelijk).

 

Geluid
De Zompsprinkhaan maakt een krassend geluid, maar (bij gelijke temperatuur) langzamer dan de Krasser. Zelf vindt ik het geluid van de Zompsprinkhaan 'aftelbaar': de afzonderlijke krassen zijn onderscheidbaar. Bij de Krasser is dit alleen met lage temperaturen zo.

 

Habitat

De soort heeft een voorkeur voor vochtige habitats, zoals bij vennen. In het laagveengebied zijn er weinig vindplaatsen, maar op een vindplaats kan de soort talrijk zijn.

Geluidsopname © B. Odé

_______________________

Geluid

Geluiden

zang
Edwin De Weerd 2010-08-22 Detailinformatie

zang
Wim Bakker 2011-08-13 Detailinformatie

Zompsprinkhaan - Chorthippus montanus


Steppesprinkhaan - Chorthippus vagans (Eversmann, 1848)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

197,411 14-10-2011 Fred Hustings
198,411 25-08-2011 Fred Hustings
181,421 05-07-2011 Marc de Bont

3 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Steppesprinkhaan - Chorthippus vagans
man
imago
André den Ouden

Steppesprinkhaan - Chorthippus vagans
vrouw
imago
André den Ouden

Kenmerken

Een klein, grijsbruin veldsprinkhaantje dat lijkt op een Locomotiefje maar verschilt van deze soort door het ontbreken van een ladderpatroon in de vleugel en een ovale gehooropening i.p.v. een brievenbusvormige.

 

Voorkomen

Komt alleen voor in de buurt van Nijmegen op de Hatertse Vennen.


Geluidsopname © B. Odé

 

_______________

Geluid

Geluiden

zang
Marc de Bont 2010-08-14 Detailinformatie

Steppesprinkhaan - Chorthippus vagans


Snortikker - Chorthippus mollis (Charpentier, 1825)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

193,558 08-07-2011 EIS archief
181,468 20-08-2011 EIS archief
161,480 26-06-2011 EIS archief
137,392 21-08-2011 EIS archief
137,393 21-08-2011 EIS archief
136,405 17-08-2011 EIS archief
134,406 11-08-2011 EIS archief
133,407 11-08-2011 EIS archief
152,386 04-07-2011 EIS archief
150,375 01-10-2011 EIS archief

160 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Snortikker - Chorthippus mollis
man
imago
Wiene Bakker

Kenmerken

Een van de bruine Chorthippussen met ingeknikte zijkielen op het halsschild.

 

Gelijkende soorten

De Snortikker is op zicht lastig te scheiden van de Ratelaar. Als man zijn er subtiele verschillen in de grootte van enkele vleugelvelden (zie foto hieronder) en het aantal striduleer-doorntjes op de achterdij. De vrouwtjes van Ratelaar, Bruine Sprinkhaan en Snortikker zijn niet te onderscheiden.


Bij de Snortikker is de voorrandcel verbreed en tralievormig dooraderd. op de foto bevindt die zich langs de onderrand van de vleugel. De cel daarboven is niet sterk verbreed. Bovendien wordt die cel vanaf de basis (hier links) geleidelijk aan breder.

 

Geluid
Verschil is wel heel goed op geluid te maken. De Snortikker maakt een uniek geluid, dat uit een tik en dan een snor bestaat: tk-sjjjjj-tk-sjjjj-tk-sjjjjjj- etc. Eerst is de tik harder dan de snor, later de snor harder dan de tik. Een strofe duurt 2-3 seconden. Het is met de zang van het Knopsprietje te verwarren, maar die tikt niet en laat nadrukkelijke pauzes vallen tussen de sjjjjj tonen.

 

Habitat
De Snortikker zit op open, arme graslanden, op heischrale graslanden en op lage arme grasstukken in de heide. Ten opzichte van Ratelaar en Bruine Sprinkhaan is het de meest warmtelievende soort.

Geluidsopname © B. Odé

 

_________________

Geluid

Geluiden

zang
Wim Bakker 2010-08-03 Detailinformatie

zang
Thijs Fijen 2011-09-30 Detailinformatie

Snortikker - Chorthippus mollis


Weidesprinkhaan - Chorthippus dorsatus (Zetterstedt, 1821)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam


Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

Kenmerken

Lijkt sterk op de Kustsprinkhaan maar verschilt daarvan door het ontbreken van de verbreding in het radiaalveld.

 

Voorkomen

Geen recente waarnemingen in Nederland, maar komt vlak over de grens voor in Duitsland.


Geluidsopname © B. Odé

 

_____________

Geluid

Weidesprinkhaan - Chorthippus dorsatus


Gouden Sprinkhaan - Chrysochraon dispar (Germar, 1834)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

206,355 29-07-2011 Ernest van Asseldonk
151,393 26-06-2011 dirk eykemans
249,445 15-08-2011 Rody Schröder
203,525 10-09-2011 Kees van Bochove
245,438 01-09-2011 Rody Schröder
184,316 21-08-2011 Dick en Mathilde Groenendijk
247,436 18-08-2011 Rody Schröder
174,355 25-08-2011 Bart Beekers
174,356 25-08-2011 Bart Beekers
173,356 25-08-2011 Bart Beekers

111 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Gouden Sprinkhaan - Chrysochraon dispar
man
imago
Gert Veurink

Gouden Sprinkhaan - Chrysochraon dispar
vrouw
imago
Jo Hermans

Kenmerken

Sprinkhaan waarvan de mannetjes er totaal anders uitzien dan de vrouwtjes. De mannetjes zijn groen met een gouden glans. Opvallend is dat de achterlijfspunt puntig uitgetrokken is. De achterknieen zijn zwart. De vrouwtjes zijn daarentegen bruin met korte vleugels. De onderkant van de achterdij is roodachtig.

 

Habitat
Het is een soort van vochtige graslanden, die in Nederland in enkele veengebieden en op plekken met goed ontwikkelde natte heide voorkomt. Ze zitten in de grasvegetatie. (mvv).

 

Voorkomen

Limburg, de Weerribben en enkele geÏsoleerde plekken in het zuidoosten van Nederland.


Geluidsopname © B. Odé

 

________________

Geluid

Geluiden

zang
Henk-Jan van der Kolk 2011-07-11 Detailinformatie

zang
Michel Klemann 2011-07-27 Detailinformatie

Gouden Sprinkhaan - Chrysochraon dispar


Rosse Sprinkhaan - Gomphocerippus rufus (Linnaeus, 1758)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam


Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Rosse Sprinkhaan - Gomphocerippus rufus
man
imago
Kees van Bochove

Rosse Sprinkhaan - Gomphocerippus rufus
vrouw
imago
henk van den Burg

Kenmerken

Een bruinige, rossige veldsprinkhaan met knotsvormige antennes met een witte punt.

 

Voorkomen

Komt alleen voor langs de spoorweg bij Schin op Geul.


geluidsopname © B. Odé

 

________________

Geluid

Rosse Sprinkhaan - Gomphocerippus rufus


Europese Treksprinkhaan - Locusta migratoria (Linnaeus, 1758)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam


Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Europese Treksprinkhaan - Locusta migratoria
 
imago
André den Ouden

Kenmerken

Zeer grote sprinkhaan met lange vleugels.

 

Voorkomen

Vroeger verspreid door heel Nederland en België maar nu vrijwel verdwenen uit West-Europa.

Als reptielenvoer gekweekt. Ontsnapte exemplaren kunnen soms gevonden worden.

 

_____________

Geluid


Knopsprietje - Myrmeleotettix maculatus (Thunberg, 1815)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

62,426 13-04-2012 Joram de Gans
59,437 03-10-2011 EIS archief
181,468 20-08-2011 EIS archief
69,439 01-08-2011 EIS archief
132,405 11-08-2011 EIS archief
134,406 11-08-2011 EIS archief
164,379 10-08-2011 EIS archief
163,379 10-08-2011 EIS archief
154,387 04-07-2011 EIS archief
160,377 25-08-2011 EIS archief

179 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Knopsprietje - Myrmeleotettix maculatus
man
imago
henk van den Burg

Knopsprietje - Myrmeleotettix maculatus
vrouw
imago
Albert de Wilde

Kenmerken
Het knopsprietje is een veldsprinkhaan waarvan de antennen aan het eind verdikt zijn. Bij het mannetje is dit duidelijk te zien, bij het vrouwtje is het eind meer afgeplat dan verbreed. De zijkielen van het halsschild zijn scherp x-vormig ingeknikt, nog scherper dan bij bijvoorbeeld Ratelaar. Van boven gezien is de koplengte gelijk aan de lengte van het halsschild, een kenmerk dat in twijfelgevallen ten opzichte van vrouwtje Schavertje bruikbaar is. De voorvleugels zijn meestal zwart gevlekt.

 

Gelijkende soorten

De enige andere sprinkhaan met aan het eind verdikte antennen is de Rosse Sprinkhaan, maar daar is de top van de knots opvallend wit en deze soort is tot Zuid-Limburg beperkt.

 

Habitat
Het is een soort van droge heidevelden en deels begroeide stuifzanden, waar ze in principe op de bodem en kleine takjes en planten zitten.

 

Voorkomen

Voornamelijk de oostelijke helft van Nederland en de duinen.

 

Geluid
Het geluid wordt wel vergeleken met een startende ouderwetse sleepboot: tsjsjsjt ------ tsjsjsjt ---- tsjsjsjt --- tsjsjsjt -- tsjsjsjt -- tsjsjsjt - tsjsjsjt. Het begin zacht met lange pauzes, alsof de zang op gang moet komen, en wordt dan harder met korte pauzes (die uiteindelijk wegvallen). Dan stopt de zang.

 

Geluidsopname © B. Odé

__________________

Geluid

Geluiden

zang
Marc de Bont 2011-07-28 Detailinformatie

zang
Thijs Fijen 2011-07-15 Detailinformatie

Knopsprietje - Myrmeleotettix maculatus


Blauwvleugelsprinkhaan - Oedipoda caerulescens (Linnaeus, 1758)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

69,439 01-08-2011 EIS archief
169,362 02-10-2011 EIS archief
147,453 12-07-2011 EIS archief
148,453 12-07-2011 EIS archief
182,318 04-08-2011 EIS archief
138,406 22-09-2011 Hans Hof
131,589 28-07-2011 Ico Hoogendoorn
177,357 23-10-2011 Arno van Stipdonk
98,481 25-09-2011 Marten Schmitz
158,449 24-09-2011 Wilbert Kerkhof

82 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Blauwvleugelsprinkhaan - Oedipoda caerulescens
man
imago
Ed van Leeuwen

Blauwvleugelsprinkhaan - Oedipoda caerulescens
vrouw
imago
Jan Zwaaneveld

Kenmerken
Een blauw-grijze tot bruine soort met donkerdere dwarsbanden over de voorvleugel. De achtervleugels zijn opvallend blauw gekleurd, wat bij wegvliegende exemplaren direct opvalt. Het halsschild is breed met een onderbroken kiel midden bovenop. De kop is, vanaf de zijkant gezien, vierkantig: vanaf het voorhoofd loopt het recht naar beneden.

 

Gelijkende soorten

De Blauwvleugelsprinkhaan lijkt erg veel op de Kiezelsprinkhaan en kan daar gemakkelijk mee verward worden. De Blauwvleugelsprinkhaan heeft een getrapte kiel op de achterdij terwijl de kiel bij de Kiezelsprinkhaan vloeiend is.

 

Habitat

De soort leeft in droge zandgebieden, vaak op die delen waar open zand, korstmosvegetaties en open, droge graslanden elkaar afwisselen.

 

Voorkomen

Op zandgronden in het zuidoosten en midden van Nederland en de duinen.

 

Geluid

Blauwvleugelsprinkhanen maken geen geluid.

 

______________

Geluid


Wekkertje - Omocestus viridulus (Linnaeus, 1758)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

195,308 02-06-2011 EIS archief
190,446 10-07-2011 EIS archief
170,492 10-09-2011 EIS archief
159,483 07-08-2011 EIS archief
160,480 26-06-2011 EIS archief
146,365 10-06-2011 EIS archief
243,448 05-07-2011 Rody Schröder
246,449 22-08-2011 Rody Schröder
247,447 11-07-2011 Rody Schröder
248,444 09-08-2011 Rody Schröder

318 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Wekkertje - Omocestus viridulus
man
imago
Mark van Veen

Wekkertje - Omocestus viridulus
vrouw
imago
Mark van Veen

Kenmerken
Een groene sprinkhaan van wat meer opgaande, grazige begroeiing. De mannetjes maken een typisch wekker- of helicopterachtig geluid. Op het halsschild zijn de zijkielen ingeknikt, met de knik dicht tegen de kop aan. De vleugels zijn vaak aan het uiteinde gezwart. De kaaktasters zijn geheel wittig of witgroen en niet afstekend tegen de onderkant van de ook groenwitte kop (bij het Negertje steken de witte toppen van de kaaktaster af tegen de donkere kop).

 

Gelijkende soorten

Het uiterlijk en geluid van het Wekkertje kunnen verward worden met het Negertje.

 

Voorkomen

Vrijwel uitsluitend boven de grote rivieren. Slechts enkele plekken in Limburg en Noord-Brabant.


Geluidsopname © B. Odé

_____________

Geluid

Geluiden

zang
Wim Bakker 2010-06-25 Detailinformatie

zang
Michel Klemann 2010-08-01 Detailinformatie

Wekkertje - Omocestus viridulus


Negertje - Omocestus rufipes (Zetterstedt, 1821)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

133,377 22-08-2011 EIS archief
133,378 22-08-2011 EIS archief
139,394 21-08-2011 EIS archief
164,377 10-08-2011 EIS archief
163,378 10-08-2011 EIS archief
155,377 28-09-2011 EIS archief
147,399 11-08-2011 EIS archief
157,378 04-08-2011 EIS archief
163,379 03-10-2011 Floris Brekelmans
163,380 03-10-2011 Floris Brekelmans

64 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Negertje - Omocestus rufipes
man
imago
André den Ouden

Negertje - Omocestus rufipes
vrouw
imago
Mark van Veen

Kenmerken
Het Negertje is het donkere broertje van het Wekkertje. Ze heten Negertje omdat de tasters bij de kaken aan de top licht zijn en aan de basis zwart. Dit wit steekt als een 'tandpastaglimlach' tegen de donkere kop af. Uitgekleurde mannetjes van Negertjes zijn donkerbruin met een rood aangelopen achterlijf. De achtervleugels zijn verdonkerd. Vrouwtjes zijn vaak groen op de bovenzijde en bruin aan de zijkant. De kielen van het halsschild zijn duidelijk ingeknikt.

 

Voorkomen
Negertjes komen vooral in het noord- en zuidoosten van Nederland op de heide voor. Daarbij concentreren ze zich op de overgang tussen vochtige en droge heide. (mvv)

geluidsopname © B. Odé

________________

Geluid

Geluiden

zang
Michel Klemann 2010-08-06 Detailinformatie

Negertje - Omocestus rufipes


Klappersprinkhaan - Psophus stridulus

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam


Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

Geluid


Schavertje - Stenobothrus stigmaticus (Rambur, 1838)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

200,560 18-08-2011 EIS archief
227,546 22-09-2011 Adrie van Heerden
212,535 21-09-2011 Adrie van Heerden
226,534 20-09-2011 Adrie van Heerden
143,475 22-09-2011 Martijn Kos
142,477 22-09-2011 Martijn Kos
142,478 22-09-2011 Martijn Kos
222,532 19-09-2011 Adrie van Heerden
222,533 19-09-2011 Adrie van Heerden
144,472 18-09-2011 Martijn Kos

49 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Schavertje - Stenobothrus stigmaticus
man
imago
Mark van Veen

Schavertje - Stenobothrus stigmaticus
vrouw
imago
Wiene Bakker

Kenmerken

Groene soort met een opvallend grote en bolle kop. Op de bovenzijde lopen 2 wittige strepen over de voorvleugels. De vleugels zijn smal, vaak smaller dan de grootste breedte van de achterdij, in tegenstelling tot het Zoemertje, dat juist brede voorvleugels heeft.

 

Habitat

Een soort van heischrale delen op droge heide. De mannetjes maken een zacht krassend-schavend geluid.

 

Voorkomen

Zwaartepunt ligt in Utrecht, de Veluwe, Overijssel en Drente.



Geluidsopname © B. Odé

________________

Geluid

Schavertje - Stenobothrus stigmaticus


Zoemertje - Stenobothrus lineatus (Panzer, 1796)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

183,466 20-08-2011 EIS archief
151,452 10-07-2011 EIS archief
185,447 27-09-2011 Wouter Bosgra
148,453 07-09-2011 JanWillem Griffioen
165,444 05-09-2011 John Bouwmans
180,463 03-09-2011 Wouter Bosgra
169,461 22-08-2011 Jan van Harten
149,458 20-08-2011 Bert van 't Holt
196,449 20-08-2011 Elmar Prins
178,475 19-08-2011 marcel bolten

35 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Zoemertje - Stenobothrus lineatus
man
imago
Wim+Floor+Wiene

Zoemertje - Stenobothrus lineatus
vrouw
imago
henk van den Burg

Kenmerken

Vrij forse kleurijke veldsprinkhaan met een ladderpatroon in de vleugels en brede witte zoom op de zijkielen.

 

Voorkomen

Zeldzame soort die voorkomt op de Veluwe en enkele andere plekken met schrale graslanden of heide in Utrecht, Zuid-Limburg en Noordoost-Nederland.


Geluidsopname © B. Odé

 

_____________

Geluid

Geluiden

zang
Thijs Fijen 2011-07-15 Detailinformatie

zang
Wim Bakker 2010-06-30 Detailinformatie

Zoemertje - Stenobothrus lineatus


Moerassprinkhaan - Stethophyma grossum (Linnaeus, 1758)

Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

189,520 12-07-2011 EIS archief
160,378 31-08-2011 EIS archief
143,429 15-07-2011 EIS archief
142,429 15-07-2011 EIS archief
126,429 16-06-2011 EIS archief
163,380 03-10-2011 Floris Brekelmans
213,545 28-09-2011 Joost Vogels
174,367 18-08-2011 Kim Huskens
216,524 28-09-2011 Bert Oving
243,555 27-09-2011 Bert Oving

109 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Moerassprinkhaan - Stethophyma grossum
man
imago
Wiene Bakker

Moerassprinkhaan - Stethophyma grossum
vrouw
imago
huub reulen

Kenmerken

Een forse, groengele sprinkhaan van vochtige en moerassige graslanden. De achterpoot is opvallend gekleurd: de onderzijde van de dij is felrood, de basis van de scheen is geel en zwart geringd. Over de voorvleugels loopt een opvallende gele lengtestreep.

 

Geluid

De mannetjes maken een hard tik-geluid, alsof er iemand hard met de vingers knipt.

 

Geluidsopname © B. Odé

_______________

Geluid

Geluiden

zang
Wim Bakker 2010-07-03 Detailinformatie

Moerassprinkhaan - Stethophyma grossum


Veldkrekel - Gryllus campestris Linnaeus, 1758

Familie: Gryllidae (Krekels)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

55,426 11-05-2012 George Tanis
171,381 03-04-2012 Ger Klaus
203,397 07-05-2011 EIS archief
163,379 11-05-2011 EIS archief
122,398 11-05-2011 EIS archief
83,386 03-05-2011 EIS archief
154,385 04-07-2011 EIS archief
164,373 26-05-2011 EIS archief
149,389 25-05-2011 EIS archief
161,371 24-05-2011 EIS archief

49 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Veldkrekel - Gryllus campestris
man
imago
Edwin De Weerd

Veldkrekel - Gryllus campestris
vrouw
imago
Albert Jacobs

Kenmerken

Bij de veldkrekel maakt alleen het mannetje het geluid. Dit gebeurt door met hun rechtervoorvleugel die tandjes bevat over hun linker voorvleugel te raspen. Deze linker vleugel bevat een richel. Het geluid is afhankelijk van de temperatuur. Hoe warmer het is hoe sneller ze krekel sjirpt.
De Veldkrekel staat op de Rode Lijst en is ongeveer 2,5 cm lang en zwart gekleurd. Hij leeft van planten, wortels van planten en grassen. De zwarte kop en halsschild zijn glanzend van kleur.

 

Habitat

De soort leeft op droge en schrale plaatsen met wat lichte begroeing zoals heide. Deze warmte minnende grondbewoner graaft een holletje tussen graspolletjes waarin hij zich bij onrust of slecht weer terugtrekt. In de winter sluit hij zijn holletje af en overwintert in dit holletje. Het gaat in Nederland al enige tijd slechter met deze Rode Lijst soort die ook in centraal- en zuidelijk Europa voorkomt.

 

Voorkomen

Alleen in de zuidelijke helft van Nederland te vinden.

 

Geluidsopname © B. Odé

_____________________

Geluid

Geluiden

zang
Willem Vergoossen 2011-05-03 Detailinformatie

Veldkrekel - Gryllus campestris


Boskrekel - Nemobius sylvestris (Bosc, 1792)

Familie: Gryllidae (Krekels)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

204,396 11-04-2012 Wouter Bosgra
174,448 18-05-2011 EIS archief
140,460 23-08-2011 EIS archief
190,477 07-08-2011 EIS archief
154,450 27-07-2011 EIS archief
155,451 27-07-2011 EIS archief
185,490 25-04-2011 EIS archief
244,444 05-07-2011 Rody Schröder
246,449 22-08-2011 Rody Schröder
246,448 22-08-2011 Rody Schröder

119 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Boskrekel - Nemobius sylvestris
man
imago
Roy Slaterus

Boskrekel - Nemobius sylvestris
vrouw
imago
Wim Bakker

 

Kenmerken

Donkerbruine tot bijna zwarte krekel met korte vleugels. Het halsschild is vaak iets lichter dan de rest. Bij het mannetje komen de voorvleugels tot halverwege het achterlijf, bij het vrouwtje zijn ze korter. Op de kop is tussen de ogen een w-vormige witte streep (of omgekeerde Y) op een zwarte achtergrond te zien. De achterpoten zijn zeer krachtig ontwikkeld.

 

Geluid

Boskrekels maken een heel hol, ijl, snorrend geluid, zoiets als rohrrohrroohr. Het geluid is zo ijl dat het onduidelijk is waar het vandaan komt, zeker als meerdere krekels zingen. Het klinkt van 10 meter afstand terwijl de krekel (bij wijze van spreken) aan je voeten zit.

 

Voorkomen

Overijssel, Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant, Limburg en Noord-Holland

 

Habitat
Ze komen voor in open loofbossen op zandgrond, waar ze in de strooisellaag zitten.

Geluidsopname © B. Odé

 

_________________________

Geluid

Geluiden

zang
Rombout de Wijs 2010-08-18 Detailinformatie

zang
Marc de Bont 2010-09-11 Detailinformatie

Boskrekel - Nemobius sylvestris


Boomkrekel - Oecanthus pellucens (Scopoli, 1763)

Familie: Gryllidae (Krekels)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

23,391 30-09-2011 Henk Huige
187,442 03-09-2011 Vincent de Boer
195,437 25-08-2011 Kees van Bochove
166,434 23-08-2011 Wouter Bosgra
193,442 23-08-2011 Martien van Bergen
183,431 22-08-2011 Hay Wijnhoven
201,430 22-08-2011 Peter Verbeek
192,429 21-08-2011 Peter Eekelder
185,430 20-08-2011 Hay Wijnhoven
181,432 20-08-2011 Twan Teunissen

16 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Boomkrekel - Oecanthus pellucens
man
imago
Floris Brekelmans

Boomkrekel - Oecanthus pellucens
vrouw
imago
Wiene Bakker

Kenmerken

De Boomkrekel (ook wel Wijnhaantje genoemd, wat misschien een betere naam is, want met bomen hebben ze weinig op) is een zuidelijk krekel die de afgelopen jaren vaste voet in Nederland gekregen heeft (bv. in de buurt van Nijmegen langs de grote rivieren). Het is een zeer langgerekte, gele tot geelbruine krekel. Vooral de vrouwtjes hebben opvallend lange cerci (staartdraden) aan de achterlijfspunt. Zingende mannetjes tillen hun voorvleugel hoog op.

 

Biotoop
Boomkrekels leven in warme, droge graslanden waar struiken op staan. In het zuiden zitten ze ook in zoomvegetaties.

 

Voorkomen

Komt in Nederland allen voor in de buurt van Nijmegen en Arnhem langs voornamelijk langs de grote rivieren.

 

Geluid
Het geluid is een hol en zeer melodieus zruuuh zruuuuh, hoorbaar tot op 50 meter. Het wordt vooral tegen de schemer op warme avonden ten gehore gebracht.



Geluid © B. Odé

 

__________

Geluid

Geluiden

onbekend
Kees van Bochove 2010-09-09 Detailinformatie

zang
Marc de Bont 2010-08-27 Detailinformatie

Boomkrekel - Oecanthus pellucens


Veenmol - Gryllotalpa gryllotalpa (Linnaeus, 1758)

Familie: Gryllotalpidae (Veenmollen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

125,485 15-05-2012 Pieter Baalbergen
136,434 14-05-2012 Christiaan Diem
104,435 14-05-2012 Paul Schrijvershof
104,438 14-05-2012 Adri Clements
107,443 14-05-2012 Adri Clements
108,444 14-05-2012 Adri Clements
134,462 11-05-2012 Sander Haak
105,498 10-05-2012 Rob Oldenburg
108,431 09-05-2012 Jaap Hamelink
111,432 09-05-2012 Jaap Hamelink

147 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Veenmol - Gryllotalpa gryllotalpa
man
imago
Ellen Sandberg

Veenmol - Gryllotalpa gryllotalpa
vrouw
imago
Karen Hartog

Kenmerken

De Veenmol is verwant aan de krekels, maar de antennes zijn kort en een legboor ontbreekt.  De Veenmol is echter onmiskenbaar te herkennen omwille van zijn voorpoten die tot graafpoten verbreed zijn.

 

Geluid

Een lang aangehouden triller die lijkt op het geluid van de rugstreeppad en de nachtzwaluw.

 

Voorkomen

Vooral in de veengebieden van het westen maar ook enkele plekken daarbuiten.


Geluidsopname © B. Odé

 

______________

Geluid

Geluiden

zang
Rombout de Wijs 2008-05-08 Detailinformatie

Veenmol - Gryllotalpa gryllotalpa


Zeggendoorntje - Tetrix subulata (Linnaeus, 1758)

Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Algemeen

Ook bekend als: Zeggedoorntje



Laatste 10 nieuwe km hokken :

245,461 14-05-2012 Robert Brunink
254,497 12-05-2012 Robert Brunink
242,445 30-04-2012 jan rademaker
227,529 10-05-2012 Edwin De Weerd
243,444 09-05-2012 Rody Schröder
107,433 06-05-2012 Gerdine den Ouden
109,432 04-05-2012 Richard Slagboom
242,568 01-05-2012 Edwin De Weerd
232,482 30-04-2012 jan wessels
182,581 02-05-2012 Jeroen Breidenbach

281 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Zeggendoorntje - Tetrix subulata
 
imago
Wiene Bakker

Kenmerken

Een doornsprinkhaan met een lage, platte rug. De dieren zijn langgevleugeld en het halsschild steekt als een doorn achter het achterlijf uit.

 

Gelijkende soorten

De soort lijkt zeer sterk op het Zanddoorntje en is aan de vom van de kiel op de achterdij te herkennen (zie foto). Ook langgevleugelde exemplaren van Gewoon Doorntje vormen bron van verwarring, die houden echter een hoge rug.

 

Habitat

Het is een soort van pionierplekken op vochtige plekken, zoals langs oevers of bijna drooggevallen sloten.

 

_____________

Geluid


Zanddoorntje - Tetrix ceperoi Bolívar, 1887

Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

178,445 15-05-2012 Gijs Baller
90,447 13-05-2012 Adrie van Heerden
250,463 12-05-2012 Jan-Jaap Spaargaren
197,431 12-05-2012 Vincent Sanders
254,497 12-05-2012 Robert Brunink
191,379 10-05-2012 Jan Erik Kikkert
52,425 10-05-2012 Adrie van Heerden
111,565 24-04-2012 Wouter Jansen
246,493 01-05-2012 Robert Brunink
196,479 01-05-2012 Gerrian Tacoma

210 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Zanddoorntje - Tetrix ceperoi
 
imago
Jan Slaats

Zanddoorntje - Tetrix ceperoi
vrouw
imago
Mark van Veen

Kenmerken

Het Zanddoorntje is een van de twee doorntjes met een lage rug in Nederland. De andere soort is het Zeggedoorntje.

 

Gelijkende soorten

De soort lijkt zeer sterk op het Zeggedoorntje en is aan de vom van de kiel op de achterdij te herkennen (zie foto). Ook langgevleugelde exemplaren van Gewoon Doorntje vormen bron van verwarring, die houden echter een hoge rug.


Habitat

Zanddoorntjes worden gevonden in relatief zandige pionierssituaties, waar ze massaal op kunnen treden.

 

_______________

Geluid


Kalkdoorntje - Tetrix tenuicornis (Sahlberg, 1893)

Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

185,346 15-04-2012 Jan Slaats
188,443 28-08-2011 Jaap Bouwman
193,428 24-08-2011 Peter Eekelder
192,430 24-08-2011 Peter Eekelder
172,434 04-08-2011 André den Ouden
196,430 30-07-2011 Gijs Kurstjens
178,308 17-07-2011 Ivo Raemakers
192,353 26-06-2011 Marianne Jaspers
191,431 26-04-2011 Marc de Bont
191,430 26-04-2011 Peter Hoppenbrouwers

10 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Kalkdoorntje - Tetrix tenuicornis
 
onbekend
Kees van Bochove

Kenmerken

Een klein bruinig of grijzig doornsprinkhaantje dat door zijn dakvormig halsschild verward kan worden met het Gewoon Doorntje en het Bosdoorntje. Het Kalkdoorntje heeft lange dunne antennes, lange achtervleugels, en een rechte voorrand van het halsschild.

 

Voorkomen

Komt in Nederland voor in Zuid-Limburg en het rivierengebied.

 

___________________

Geluid


Bosdoorntje - Tetrix bipunctata (Linnaeus, 1758)

Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

187,452 13-05-2011 Kees van Bochove

1 nieuw kmhok
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Bosdoorntje - Tetrix bipunctata
 
imago
Bram Omon

Kenmerken

  • Kleur variabel, grijs of lichtbruin met zwarte of donkerbruine spikkels.
  • Bovenkant in het midden meestal met twee donkere parallellogramvormige vlekken.
  • Het Bosdoorntje is kortdoornig, de doorn reikt niet voorbij de achterknie. Incidenteel komen langdoornige exemplaren voor.
  • Halsschild dakvormig, net voor de kop opvallend hoog. Het halsschild loopt aan de voorkant uit in een duidelijke punt, die zelfs over de kop kan uitsteken. Bij een Kalkdoorntje is de voorkant van het halsschild juist vrijwel recht.
  • Voorhoofd tussen antennen ook relatief puntig, met de kiel doorlopend over de voorkant van de kop.
  • Voorvleugels erg smal.
  • Korte achtervleugels, die 2 of 3 keer zo lang zijn als het voorvleugeltje. Een Kalkdoorntje heeft juist een lange achtervleugel, bijna net zo lang als het halsschild.
  • Antennes opvallend kort, middelste leedjes ongeveer 2 keer zo lang als breed, daardoor dikker aandoend dan bij Gewoon Doorntje. Een Kalkdoorntje heeft juist lange, dunne antennes.

 

Gelijkende soorten

Het Bosdoorntje lijkt sterk op het Gewoon Doorntje en het Kalkdoorntje. 

 

Habitat

Op zonnige plekken langs randen van stuifzanden en heidevelden, en op open plekken in bossen zoals kapvlakten en brandplekken. 

 

Voorkomen

Het Bosdoorntje komt voor op de Veluwe. De laatste waarnemingen stamden van 1975, maar het Bosdoorntje is in 2011 hier herontdekt.

 

________________________

Geluid


Gewoon Doorntje - Tetrix undulata (Sowerby, 1806)

Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

229,499 13-05-2012 Edwin De Weerd
243,461 14-05-2012 Robert Brunink
243,460 14-05-2012 Robert Brunink
156,457 29-04-2012 Wouter Bosgra
146,476 12-05-2012 Martijn Kos
254,497 12-05-2012 Robert Brunink
243,443 08-05-2012 Rody Schröder
243,442 07-05-2012 Rody Schröder
184,456 05-05-2012 Henk-Jan van der Kolk
225,459 02-05-2012 Wouter van der Ham

242 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Gewoon Doorntje - Tetrix undulata
 
onbekend
Wiene Bakker

Kenmerken

Kleine, grijze tot grijsbruine sprinkhaan met een naar achteren verlengd halsschild dat het gehele achterlijf bedekt. In vergelijking met sabelsprinkhanen en krekels en ook wel veldsprinkhanen is de achterdij relatief kort: 3-4 maal zo lang als breed.

 

Gelijkende soorten

Het gewone doorntje heeft een hoge kiel op het halsschild, zodat het halsschild in doorsnede driehoekig met holle randen is. Op twee zeer zeldzame soorten na, is dit voldoende om de soort van zeggedoorntje en zanddoorntje te onderscheiden (die hebben een lage kiel en plat halsschild). Over het algemeen is de soort kortvleugelig. Zelden komen langvleugelige exemplaren voor. Die hebben dan een verder verlengd halsschild (maar wel een hoge kiel) en kunnen met zegge- en zanddoorntje verward worden.

 

Habitat

Het gewoon doorntje leeft op de grond op allerlei vochtige plekken. (mvv)

 

Voorkomen

Het Gewoon Doorntje komt in heel Nederland voor, met als zwaartepunt de oostelijke helft van Nederland en enkele plaatsen in de duinen.

 

____________________

Geluid


Wrattenbijter - Decticus verrucivorus (Linnaeus, 1758)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam


Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Wrattenbijter - Decticus verrucivorus
man
imago
Verborgen

Wrattenbijter - Decticus verrucivorus
vrouw
imago
Verborgen

Kenmerken

Zeer forse groen/zwart gevlekte sabelsprinkhaan.

 

Voorkomen

Vroeger algemeen maar komt nu alleen nog voor bij Nijmegen op de Hatertse Vennen en waarschijnlijk nog op de Veluwe.


Geluidsopname © B. Odé

 

_______________

Geluid

Geluiden

zang
(Verborgen) (Verborgen) Detailinformatie

Wrattenbijter - Decticus verrucivorus


Kleine Wrattenbijter - Gampsocleis glabra (Herbst, 1786)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam


Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Kleine Wrattenbijter - Gampsocleis glabra
 
imago
Verborgen

Kenmerken

Tamelijk grote groene sabelsprinkhaan met zwarte vlekken op de vleugels en een witte rand langs het halsschild.

 

Voorkomen

Altijd zeldzaam geweest in Nederland. Een tijdje als uitgestorven beschouwd maar in 1999 werd nog een populatie ontdekt op de Oldebroekse heide.

 

geluidsopname © B. Odé

 

_____________

Geluid

Kleine Wrattenbijter - Gampsocleis glabra


Greppelsprinkhaan - Metrioptera roeselii (Hagenbach, 1822)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

254,593 10-09-2011 EIS archief
187,434 04-08-2011 EIS archief
242,446 05-07-2011 Rody Schröder
247,445 22-07-2011 Rody Schröder
253,442 11-08-2011 Rody Schröder
61,363 29-09-2011 Frank Ellenbroek
202,378 01-10-2011 Fred Hustings
201,377 30-09-2011 Fred Hustings
196,405 25-09-2011 Wouter Bosgra
195,428 16-09-2011 Peter Hoppenbrouwers

377 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Greppelsprinkhaan - Metrioptera roeselii
man
imago
Martien van Bergen

Greppelsprinkhaan - Metrioptera roeselii
vrouw
imago
marian kiefer

Kenmerken

Groen-bruine sabelsprinkhaan met halflange vleugels. Opvallend is de brede witte zoom aan de zijkant van het halsschild. De kleur is variabel, maar typische dieren zijn overheersend groen aan de zijkant en bruin op de bovenkant. Zelden treden volledig gevleugelde dieren op die kunnen vliegen. Legboor van het vrouwtje aan het begin met knik, daarna slechts licht gekromd.

 

Geluid
De mannetjes maken een gelijkmatig, hoog, snorrend geluid dat vergelijkbaar is met een doorlopende naaimachine. Het is een vrij zacht geluid (veel zachter dan Grote Groene Sabelsprinkhaan), dat tot 10 meter hoorbaar is. Voor de ouderen onder ons: op een gegeven moment ligt de gehoorgrens lager dan de frequentie van de Greppelsprinkhaan.

 

Habitat
De soort komt voor in hoogopgeschoten kruiden- en graszomen.

 

Voorkomen

In Nederland plaatselijk talrijk, in Midden-Europa een van de algemeenste sabelsprinkhanen. (mvv)

Geluidsopname © B. Odé

__________________

Geluid

Geluiden

onbekend
Maico Weites 2011-06-28 Detailinformatie

Greppelsprinkhaan - Metrioptera roeselii


Heidesabelsprinkhaan - Metrioptera brachyptera (Linnaeus, 1761)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

154,458 21-07-2011 EIS archief
134,380 22-08-2011 EIS archief
133,377 22-08-2011 EIS archief
128,394 15-08-2011 EIS archief
132,405 11-08-2011 EIS archief
134,406 11-08-2011 EIS archief
138,382 28-07-2011 EIS archief
265,479 29-08-2011 gatao
135,386 23-07-2011 Ed Michels
220,558 08-10-2011 Remco Hiemstra

73 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Heidesabelsprinkhaan - Metrioptera brachyptera
man
imago
Marcel Hospers

Heidesabelsprinkhaan - Metrioptera brachyptera
vrouw
imago
Paul Cools

Kenmerken

De heidesabelsprinkhaan is een soort met halflange vleugels. Ze zijn groter dan de schubjes van bijvoorbeeld Bramensprinkhaan, maar korter dan van de Boomsprinkhaan. Ze kunnen er niet mee vliegen. Zelden komen langvleugelige exemplaren voor. De zijkanten van het halsschild zijn alleen langs de achterrand wit gezoomd (vergelijk met de brede witte zoom langs de gehele rand van de Greppelsprinkhaan). De kleur is bruin en groen.

 

Geluid

Het geluid is een lang aangehouden --- tjik --- tjik --- tjik ---, de snelheid en de lengte van de pauzes tussen de tikken hangen van de temperatuur af. Veertigplussers horen de soort vaak geheel niet, jongeren horen vaak alleen de dieren die dichtbij zitten. Met een bat-detector blijken er vaak tientallen exemplaren in het heideveld te zitten (op een goed stuk).

gewone opname

opname met batdetector

opname met batdetector en time expansion

 

Habitat

Heidesabelsprinkhanen leven op heidevelden, waar ze tussen de struikheide of op de heischrale grasstukken zitten. Het zijn onopvallende dieren, mede door hun zachte en hoge zang.

 

Voorkomen

Op heide in de oostelijke helft van Nederland.



Geluidsopname © B. Odé

_____________________

Geluid

Geluiden

zang
Wim Bakker 2010-08-06 Detailinformatie

Heidesabelsprinkhaan - Metrioptera brachyptera


Bramensprinkhaan - Pholidoptera griseoaptera (De Geer, 1773)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Vrij algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

242,445 30-04-2012 jan rademaker
187,482 27-04-2012 Jack Windig
195,367 03-05-2012 Willem Steenge
184,467 20-08-2011 EIS archief
74,435 15-08-2011 EIS archief
254,492 31-08-2011 gatao
244,440 21-07-2011 Rody Schröder
205,446 03-11-2011 Erik Lam
250,440 31-07-2011 Jan Stronks
196,416 23-10-2011 Jeroen Veeken

246 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Bramensprinkhaan - Pholidoptera griseoaptera
man
imago
Sonja & Lex

Bramensprinkhaan - Pholidoptera griseoaptera
vrouw
imago
Johnny de Zeeuw

 

Kenmerken

De Bramensprinkhaan is een bruine, zeer kort gevleugelde sabelsprinkhaan. Op deze twee kenmerken zijn de volwassen dieren in Nederland onmiddelijk te herkennen.

 

Gelijkende soorten

Verwarring kan optreden met juvenielen van Duinsabelsprinkhaan, Greppelsprinkhaan en Heidesabelsprinkhaan. De laatste twee hebben echter een lichte zoom op de zijkant van het halsschild (aan achterrand of langs hele rand), terwijl bij de Bramesprinkhaan alleen de uiterste rand licht is. Duinsabelsprinkhanen zijn lang gevleugeld en bij juvenielen zijn de vleugels duidelijk zichtbaar, waarbij de achtervleugel over de voorvleugel heenligt.

 

Geluid
Het geluid is een kort, hard en hoog 'triet', dat vanuit struiken ten gehore wordt gebracht. Het geluid komt in onregelmatige series: 'triet -- triet -------triet---triet'.

geluid

geluid met batdetector en time expansion

 

Habitat
Bramesprinkhanen leven in de struikzoom langs bossen en dergelijke. Ze worden veel in Bramen aangetroffen.

 

Voorkomen

In Nederland vooral in het zuidoosten en langs de grote rivieren.

Geluidsopname © B. Odé

_____________________

Geluid

Geluiden

zang
Wim Bakker 2010-08-06 Detailinformatie

Bramensprinkhaan - Pholidoptera griseoaptera


Duinsabelsprinkhaan - Platycleis albopunctata (Goeze, 1778)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

157,603 21-09-2011 EIS archief
25,399 23-09-2011 Frank van de Putte
104,518 16-09-2011 Wilbert Kerkhof
29,401 16-09-2011 Frank van de Putte
146,599 04-09-2011 Adrie van Heerden
158,604 03-09-2011 Adrie van Heerden
113,558 25-08-2011 Wilbert Kerkhof
156,602 22-08-2011 Pieter Baalbergen
39,409 22-08-2011 Maarten Sluijter
104,507 12-08-2011 Wilbert Kerkhof

23 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Duinsabelsprinkhaan - Platycleis albopunctata
man
imago
Gerwin van de Maat

Duinsabelsprinkhaan - Platycleis albopunctata
vrouw
imago
Kees Roobeek

 

Kenmerken

Bruine-grijze sabelsprinkhaan met lange, smalle vleugels.

 

Gelijkende soorten

De nimfjes lijken erg op de nimfjes van de Metrioptera-soorten, Greppelsprinkhaan en Heidesabelsprinkhaan.

 

Voorkomen

In Nederland komt deze soort alleen voor in de duinen langs de gehele kust, met uitzondering van Schiermonnikoog.

 

Geluid

geluid met batdetector


Geluidsopname © B. Odé

 

____________

Geluid

Geluiden

zang
Thijs Fijen 2011-08-21 Detailinformatie

Duinsabelsprinkhaan - Platycleis albopunctata


Kleine Groene Sabelsprinkhaan - Tettigonia cantans (Fuessli, 1775)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

207,458 22-07-2011 Michel Klemann
207,457 21-07-2011 Michel Klemann

2 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Kleine Groene Sabelsprinkhaan - Tettigonia cantans
man
imago
Robert Brunink

Kleine Groene Sabelsprinkhaan - Tettigonia cantans
vrouw
imago
André den Ouden

Kenmerken

Forse groene sabelsprinkhaan. Lijkt op de Grote Groene Sabelsprinkhaan maar heeft kortere vleugels.

 

Voorkomen

In Nederland is er maar één populatie bekend in de buurt van Elsen.


geluidsopname © B. Odé

 

_________________

Geluid

Geluiden

zang
Wim Bakker 2011-07-16 Detailinformatie

Kleine Groene Sabelsprinkhaan - Tettigonia cantans


Grote Groene Sabelsprinkhaan - Tettigonia viridissima (Linnaeus, 1758)

Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

149,461 06-05-2012 Violet & Remco
242,568 01-05-2012 Edwin De Weerd
198,468 30-04-2012 J.A.C. Clark
185,607 30-04-2012 theo kiewiet
168,446 20-04-2012 John Bouwmans
228,495 18-04-2012 Henk Soepenberg
220,431 05-07-2011 EIS archief
164,381 25-05-2011 EIS archief
117,437 28-05-2011 EIS archief
196,559 26-07-2011 EIS archief

1481 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Grote Groene Sabelsprinkhaan - Tettigonia viridissima
man
imago
HJ Eygenraam

Grote Groene Sabelsprinkhaan - Tettigonia viridissima
vrouw
imago
Paul Cools

Kenmerken

Grote, groene soort, die zingt met een harde, scherpe ratel. De vleugels zijn breed en lang: ze zijn ongeveer twee maal de achterlijflengte. Bij het vrouwtje reiken ze tot aan de punt van de legboor. De vrouwtjes hebben een lange, vrijwel rechte legboor.

 

Geluid

Het geluid is een karakteristieke harde en hoge ratel.

gewone opname

opname met batdetector

opname met batdetector en time expansion

 

Habitat

De soort leeft in opgeschoten, stevige kruiden en in stevige struweelzomen zoals bramevegetaties. Daar zijn ze, ondanks hun grootte en geluid, best lastig te vinden: het groen is een goede schutkleur, de dieren draaien weg achter een stengel en ze stoppen met zingen als je in de buurt komt. (mvv).

 

Voorkomen

Algemeen in heel Nederland.


Geluidsopname © B. Odé

 

_________________

Geluid

Geluiden

zang
Herman v.d. Meer 2011-06-28 Detailinformatie

Grote Groene Sabelsprinkhaan - Tettigonia viridissima


Zadelsprinkhaan - Ephippiger ephippiger (Fiebig, 1784)

Familie: BradyporidaeBekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

189,490 24-08-2011 Inventarisatie en Monitoringgroep Dienst Vastgoed Defensie

1 nieuw kmhok
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Zadelsprinkhaan - Ephippiger ephippiger
man
imago
Wesley Overman

Zadelsprinkhaan - Ephippiger ephippiger
vrouw
imago
Kees van Bochove

Kenmerken

Zeer opvallende sabelsprinkhaan met een zadelvormig halsschild.

 

Geluid

Een scherp tiezie.

opname met batdetector

 

Voorkomen

Komt voor op enkele plaatsen op de Veluwe en kleine populaties bij Nijmegen en misschien nog in Limburg.

 

_______________

Geluid

Geluiden

zang
menno van den bos 2009-08-15 Detailinformatie

zang
menno van den bos 2009-08-15 Detailinformatie


Zuidelijk Spitskopje - Conocephalus discolor Thunberg 1815

Familie: ConocephalidaeBekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeldzaam

Ook bekend als: Conocephalus fuscus

Synoniem: Zuidelijk Spitskopje - Conocephalus fuscus



Laatste 10 nieuwe km hokken :

32,379 19-09-2011 Lucien Calle
60,437 03-10-2011 EIS archief
59,437 03-10-2011 EIS archief
89,436 23-08-2011 EIS archief
135,458 04-08-2011 EIS archief
85,428 01-08-2011 EIS archief
78,435 26-09-2011 EIS archief
84,438 05-09-2011 EIS archief
33,398 04-09-2011 EIS archief
86,433 02-09-2011 EIS archief

648 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Zuidelijk Spitskopje - Conocephalus discolor
man
imago
Wim Bakker

Zuidelijk Spitskopje - Conocephalus discolor
vrouw
imago
Wiene Bakker

Kenmerken

Een groene sprinkhaan met een bruine rug en een spitse kop: vanaf het voorhoofd wijkt de kop naar onder sterk terug.

 

Gelijkende Soorten

Met de spitse kop en de groene kleuren is de enige andere sprinkhaan die lijkt het Gewone Spitskopje. Typische volwassen exemplaren laten zich makkelijk scheiden: het Zuidelijk Spitskopje is lang gevleugeld, het Gewone Spitskopje is kort gevleugeld. Regelmatig komen er van het Gewoon Spitskopje echter langgevleugelde exemplaren voor. Deze onderscheiden zich doordat het vrouwtje Zuidelijk Spitskopje een vrijwel rechte legboor heeft (Gewoon Spitskopje regelmatig gekromd). Mannetjes worden op de subgenitale plaat onderscheiden.


Geluid
Het geluid is heel zacht en relatief hoog en heeft een rollende toon en ritme.

gewone opname

opname met batdetector en time expansion

 

Habitat
Het Zuidelijk Spitskopje is niet aan moerassen gebonden (zoals het Gewoon Spitskopje), maar komt in allerlei ruige kruidenvegetaties voor. Zo zijn ze in wegbermen en ruige graslanden te vinden.

 

Voorkomen

Vooral in Limburg en de zuidelijke helft van Nederland. Breidt zich uit naar het noorden.

 

Geluidsopname © B. Odé

 

_____________

Geluid

Geluiden

zang
Marc de Bont 2010-08-13 Detailinformatie

zang
Michel Klemann 2009-10-03 Detailinformatie

Zuidelijk Spitskopje - Conocephalus discolor


Gewoon Spitskopje - Conocephalus dorsalis (Latreille, 1804)

Familie: ConocephalidaeBekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

15,377 19-09-2011 Lucien Calle
32,379 19-09-2011 Lucien Calle
196,552 11-07-2011 EIS archief
193,558 06-07-2011 EIS archief
82,444 29-07-2011 EIS archief
154,455 20-07-2011 EIS archief
50,384 12-06-2011 EIS archief
47,385 11-06-2011 EIS archief
159,480 15-10-2011 EIS archief
159,479 15-10-2011 EIS archief

736 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Gewoon Spitskopje - Conocephalus dorsalis
man
imago
John van Roosmalen

Gewoon Spitskopje - Conocephalus dorsalis
vrouw
imago
Harm Alberts

Kenmerken

Het Spitskopje is een groene sprinkhaan met een bruine rug en korte, doorzichtige vleugels. De naam is afgeleid van de kenmerkende spitse kop, die vanaf het voorhoofd sterk naar beneden terugwijkt.

 

Gelijkende soorten

In Nederland lijkt alleen het Zuidelijk Spitskopje sterk op het Gewone Spitskopje. Het Zuidelijk Spitskopje is echter lang gevleugeld. Problemen kunnen ontstaan tussen zo nu en dan optredende langgevleugelde exemplaren van Gewoon Spitskopje en het Zuidelijk Spitskopje. Bij de vrouwtjes is echter de legboor van het Gewone Spitskopje regelmatig gebogen, terwijl die van het Zuidelijk over het grootste deel recht is. Langgevleugelde mannetjes moeten herkend worden aan de cerci en subgenitaalplaat (zie sprinkhanentabel). Ook kan verwarring met (kortgevleugelde) juvenielen van het Zuidelijk Spitskopje optreden, maar bij juvenielen liggen de achtervleugels over de voorvleugels.

Geluid

De zang is een zeer zacht rollend geluid, dat, bij toenemende leeftijd van de waarnemer, al snel niet meer te horen is. Kenmerkend is de wisseling van klank in de zang: errrerrrerr-urrrurrrurrrurr (zo ziet het er nachtzwaluwachtig uit, maar veel zachter en minder fel).

gewone opname

opname met batdetector en time expansion

 

Habitat

Het Gewoon Spitskopje komt in vochtige tot zeer natte habitats voor. Regelmatig zitten ze op plekken waar de bodem onder water staat, bijvoorbeeld op stengels van pitrus. Het Zuidelijk Spitskopje is echt een soort van droge terreinen en zal vaak op grassen aangetroffen worden.

 

Voorkomen

Algemeen in heel Nederland.


Geluidsopname © B. Odé

 

___________________

Geluid

Gewoon Spitskopje - Conocephalus dorsalis


Struiksprinkhaan - Leptophyes punctatissima (Bosc, 1792)

Familie: PhaneropteridaeBekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

107,500 11-09-2011 Rob Oldenburg
255,531 14-05-2012 Bert de Ruiter
244,442 07-05-2012 Rody Schröder
15,377 19-09-2011 Lucien Calle
176,454 20-11-2011 EIS archief
88,442 30-09-2011 EIS archief
88,440 30-09-2011 EIS archief
90,439 30-09-2011 EIS archief
192,420 28-08-2011 EIS archief
93,461 26-08-2011 EIS archief

1290 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Struiksprinkhaan - Leptophyes punctatissima
man
imago
w popken

Struiksprinkhaan - Leptophyes punctatissima
vrouw
imago
Huub Machiels

Kenmerken

Een middelgrote, groene, zwart gepuncteerde soort met korte vleugels. Het halsschild heeft opzij een witte streep. De volwassen mannetjes hebben korte, maar goed ontwikkelde vleugels waar ze mee zingen. Mannetjes hebben (vaak) een bruine rugstreep. Bij de vrouwtjes zijn de vleugels uiterst klein. De legboor van het vrouwtje is kort en sikkelvormig (maar langer dan het halsschild), met een gladde top. De nymfen (jonkies) zijn groen met zwarte punten, hebben een wat bobbelig achterlijf en zwart-wit geringde antennen.

 

Geluid
Het geluid is een hoog tikken. Het is hard, maar zo hoog dat het een van de eerste sprinkhanen is die men niet meer hoort.

opname met batdetector

geluid met batdetector met time expansion

 

Habitat
Struiksprinkhanen zitten op bladeren van bomen en struiken. Ze worden regelmatig op allerlei plekken aangetroffen, zoals op ruiten. Dat zijn mannetjes op zoek naar een vrouwtje of vrouwtjes op zoek naar eilegplekken. De nymfen leven in de kruidvegetatie. Op stevige kruiden kunnen ze met tientallen worden aangetroffen.

 

____________________

Geluid

Geluiden

zang
Marc de Bont 2011-08-03 Detailinformatie


Sikkelsprinkhaan - Phaneroptera falcata (Poda, 1761)

Familie: PhaneropteridaeBekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Zeldzaam



Laatste 10 nieuwe km hokken :

69,442 01-08-2011 EIS archief
161,379 31-08-2011 EIS archief
161,378 31-08-2011 EIS archief
119,403 28-08-2011 EIS archief
127,400 25-08-2011 EIS archief
127,398 25-08-2011 EIS archief
136,383 22-08-2011 EIS archief
138,394 21-08-2011 EIS archief
139,381 18-08-2011 EIS archief
120,393 16-08-2011 EIS archief

137 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Sikkelsprinkhaan - Phaneroptera falcata
man
imago
Paul Cools

Sikkelsprinkhaan - Phaneroptera falcata
vrouw
imago
Jo Hermans

Kenmerken

Groene sprinkhaan met kleine donkere stippels en lange dunne poten. Uniek is dat de achtervleugels achter de voorvleugels uitsteken. Ten opzichte van andere grote, groene sprinkhanen zijn de vleugels nogal smal. In de vlucht vallen de brede, bleekgroene achtervleugels op. Ze vliegen vaak enkele seconden en komen dan enkele meters ver.

 

Geluid
Het geluid is een (vrijwel) onhoorbaar, zacht tikken.

geluid met batdetector

geluid met batdetector en time expansion

 

Habitat
De soort zit in stevige kruiden, struiken en kleine boompjes, op de bladeren en de takken.

 

Voorkomen

De zuidelijke helft van Nederland, vooral Limburg. Is bezig met een opmars naar het noorden.

 

____________________

Geluid


Boomsprinkhaan - Meconema thalassinum (De Geer, 1773)

Familie: Meconematidae (Boomsprinkhanen)Bekijk taxonomische boom   Status: Native, Soort   Zeldzaamheid: Algemeen



Laatste 10 nieuwe km hokken :

69,439 10-08-2011 EIS archief
173,389 21-08-2011 EIS archief
146,430 30-06-2011 EIS archief
205,353 19-08-2011 Ernest van Asseldonk
161,500 16-08-2011 Ico Hoogendoorn
90,461 20-11-2011 Gert Jan van Pelt
47,372 20-11-2011 Edward Neve
193,590 07-11-2011 Sibbele de Jong
179,414 06-11-2011 André den Ouden
236,488 03-11-2011 Robert Brunink

142 nieuwe kmhokken
Friesland
Groningen
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-holland
Zuid-Holand
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Boomsprinkhaan - Meconema thalassinum
man
imago
Wim Bakker

Boomsprinkhaan - Meconema thalassinum
vrouw
imago
Gert Veurink

Kenmerken

Middelgrote, groene sprinkhaan met gaasvormige vleugels. Over de rug loopt een opvallende gele streep. Ook de ogen zijn geel, vrij klein en ze puilen iets uit. De mannetjes hebben lange cerci aan de achterlijfspunt.

 

Gelijkende soorten

Nymfen van deze soort hebben korte vleugels en worden gemakkelijk verward met de Zuidelijke Boomsprinkhaan. Echter, bij nymfen ligt de achtervleugel over de voorvleugel, bij adulten ligt de achtervleugel juist onder de voorvleugel. Bovendien hebben de vleugels van de volwassen dieren een netwerk van aderen, terwijl de vleugels van de nymfen alleen maar lengte-aderen hebben. Nymfen van de Zuidelijke Boomsprinkhaan (en kleine nymfen van de Boomsprinkhaan) zijn vleugelloos. De laatste zekere Boomsprinkhaannymf is bekend van begin september.

 

Habitat

De soort heeft een voorkeur voor eikenbomen, waar ze op takken en bladeren leven. Ze kan goed vliegen en komt op licht af, zodat ze relatief vaak in de menselijke omgeving worden gezien.

 

Voorkomen

Kan overal in Nederland gevonden worden.

 

Geluid
De mannetjes maken een bijna onhoorbaar klopgeluid.

 

____________________

Geluid

Totaal aantal nieuwe kmhokken :12619