
Vernieuwd op: Wed May 16 12:03:42 2012 Volgende vernieuwing om: 12:03:42 volgende dag
Nieuwe Sprinkhanenatlas van Nederland
Ed Colijn & Roy Kleukers, Inleiding De sprinkhanenfauna is flink in beweging. De laatste tientallen jaren zijn diverse nieuwe soorten in ons land opgedoken (tabel 1), meestal als gevolg van de hogere temperaturen. Daarnaast lijkt het erop dat sommige bedreigde soorten nog steeds achteruit gaan. Veertien jaar na publicatie van het boek "De sprinkhanen en krekels van Nederland" is het daarom hoog tijd om een nieuw overzicht te presenteren. Tabel 1. Nieuwe soorten sprinkhanen en krekels in Nederland sinds 1990| Soort | Jaar | Reden |
| Zuidelijk spitskopje | 1991 | Klimaat |
| Zuidelijke boomsprinkhaan | 1992 | Transport met auto |
| Boomkrekel | 2004 | Klimaat |
| Lichtgroene sabelsprinkhaan | 2004 | Klimaat (nog niet gevestigd) |
| Kiezelsprinkhaan | 2010 | Klimaat (en transport door de mens?) |
| Spoorkrekel | 2010 | Transport door de mens? |
Het beoogde projectteam bestaat uit de volgende personen: Wim Bakker, Jaap Bouwman, Floris Brekelmans, Ed Colijn, Rob Felix, Dick Groenendijk, Mark Grutters, Wilbert Kerkhof & Roy Kleukers.
Meedoen?
Iedereen kan een bijdrage leveren. Losse waarnemingen kunnen bijvoorbeeld worden ingevoerd op Waarneming.nl en Telmee. De komende jaren zullen ook diverse sprinkhaanexcursies worden georganiseerd, "witte" plekken in de verspreidingsbeelden worden bezocht en gezocht worden naar uitgestorven en verwachte soorten.
We zullen iedereen op de hoogte houden via het forum van waarneming.nl, de papieren EIS-Nieuwsbrief en de digitale nieuwsbrief Tentakel.
Extra mogelijkheden
Check per kmhok welke soorten al gezien zijn via kmhokscherm
Check per uurhok welke soorten al gezien zijn via uurhokscherm
Invoeren project waarnemingen waarbij ook 0 waarnemingen zijn toegestaan.
Check via Layar op je gsm welke soorten tot 2005 op jouw lokatie wel zijn gezien maar daarna niet meer.
Check via dit scherm de Biodiversiteit voor Nederland of 1 provincie
In 2011 44.721 waarnemingen ingevoerd.
In 2012 tot nu toe 558 waarnemingen ingevoerd.
Ratelaar - Chorthippus biguttulus (Linnaeus, 1758)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 152,450 15-07-2011 EIS archief 69,442 01-08-2011 EIS archief 77,433 01-08-2011 EIS archief 79,431 01-08-2011 EIS archief 81,432 01-08-2011 EIS archief 192,423 29-09-2011 EIS archief 76,436 02-09-2011 EIS archief 93,442 30-08-2011 EIS archief 91,435 16-08-2011 EIS archief 74,438 15-08-2011 EIS archief 1006 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg | Kenmerken Een algemene bruine veldsprinkhaan op de zandgronden, die lokaal zeer talrijk kan zijn. De lichaamskleur is over het algemeen bruin, waarbij het achterlijf van het mannetje rood aanloopt. Soms komt een variant voor met groen op de bovenkant. Van de uiterlijke kenmerken is van belang dat de halskielen x-vormig ingeknikt zijn en dat bij de mannetjes de voorrandcel van de vleugel sterk verbreed is. Ook de cel daarna is bij de mannetjes duidelijk verbreed, bovendien treedt vanaf de basis die verbreding plotseling op.
Gelijkende soorten De soort lijkt sterk op Snortikker en Bruine Sprinkhaan. De mannetjes zijn gemakkelijk op geluid te onderscheiden. De vrouwtjes van Ratelaar, Bruine Sprinkhaan en Snortikker zijn niet te onderscheiden.
Geluid
Habitat
Voorkomen Een heel algemene soort in Nederland met uitzondering van het uiterste noorden en noordwesten.
Geluidsopname © B. Odé
___________________ GeluidGeluidenzang |
Locomotiefje - Chorthippus apricarius (Linnaeus, 1758)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Een onopvallend en klein grijs of bruin veldsprinkhaantje met een overduidelijk ladderpatroon op de vleugel.
Voorkomen Komt voor op twee of drie geisoleerde plaatsen in Nederland: in de buurt van Zwolle, aan de kust bij Santpoort en misschien nog bij de Wrakelberg in Limburg.
Geluid Klinkt als een locomotiefje. Het geluid kan verward worden met dat van de Snortikker.
geluidsopname © B. Odé
________________ GeluidGeluidenzang |
Krasser - Chorthippus parallelus (Zetterstedt, 1821)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 15,377 19-09-2011 Lucien Calle 81,432 01-09-2011 EIS archief 77,432 15-08-2011 EIS archief 86,433 02-09-2011 EIS archief 264,490 13-08-2011 EIS archief 47,385 11-06-2011 EIS archief 46,378 11-06-2011 EIS archief 161,376 31-08-2011 EIS archief 161,379 31-08-2011 EIS archief 161,378 31-08-2011 EIS archief 741 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Een talrijke soort in grote delen van Nederland, maar in het Noordwesten van Nederland zeldzaam tot ontbrekend (kop van Noord-Holland, Friesland). Te herkennen aan de rechte halskielen, die slechts iets ingebogen zijn (nooit x-vormig), de korte vleugels en de zwarte achterknie. Bij het mannetje zijn de voorvleugels nog redelijk ontwikkeld (maar bereiken de achterknie niet), de achtervleugels zijn daarentegen klein en reiken tot halverwege de voorvleugels. Bij het vrouwtje zijn de vleugels tot schubben gereduceerd.
Verwarring Langvleugelige exemplaren komen af ten toe voor. De bovengenoemde kenmerken moeten ten opzichte van de kustsprinkhaan afdoende zijn. Verder lijkt de zompsprinkhaan op deze soort, echter daar heeft het mannetje langere achtervleugels, heeft het vrouwtje voorvleugels tot halverwege het achterlijf en zijn de halskielen iets meer ingebogen (subtiel, alleen met ervaring in beide soorten te zien). Ten opzichte van de gouden sprinkhaan mist het mannetje de uitgetrokken punt aan de spits van het achterlijf en het vrouwtje de rode onderkant van de achterdij.
Geluid
Habitat
Voorkomen Vrij algemeen in heel Nederland. Ontbreekt in delen van Noord-Holland, Friesland en Groningen.
____________ GeluidGeluidenzang zang |
Bruine Sprinkhaan - Chorthippus brunneus (Thunberg, 1815)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 19,363 27-09-2011 Lucien Calle 220,431 05-07-2011 EIS archief 193,558 06-07-2011 EIS archief 59,437 03-10-2011 EIS archief 89,437 23-08-2011 EIS archief 68,440 01-08-2011 EIS archief 67,441 01-08-2011 EIS archief 153,447 04-09-2011 EIS archief 254,593 10-07-2011 EIS archief 158,490 25-09-2011 EIS archief 999 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Een bruine sprinkhaan met sterk ingeknepen halskielen. Zelden zijn de dieren groen van boven. De vleugels steken voorbij de achterknie, vooral bij de mannetjes. De voorvleugel heeft bij de mannetjes geen verbrede rand met cellen (costaalveld).
Gelijkende soorten De drie soorten Bruine Sprinkhaan, Ratelaar en Snortikker lijken zeer sterk op elkaar. De mannetjes zijn gemakkelijk op geluid te determineren. De vrouwtjes van Ratelaar, Bruine Sprinkhaan en Snortikker zijn niet te onderscheiden.
Geluid
Habitat
Voorkomen Het is een van de talrijkste sprinkhanen in Nederland. Ze zijn overal in bermen en graslanden te vinden.
__________________ GeluidGeluidenzang zang |
Kustsprinkhaan - Chorthippus albomarginatus (De Geer, 1773)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 185,458 30-07-2011 Jan-Jaap Spaargaren 77,433 01-08-2011 EIS archief 81,433 01-08-2011 EIS archief 177,441 02-08-2011 EIS archief 33,397 04-09-2011 EIS archief 87,465 30-07-2011 EIS archief 86,465 30-07-2011 EIS archief 138,405 23-07-2011 EIS archief 254,593 05-06-2011 EIS archief 159,490 25-09-2011 EIS archief 569 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken
Gelijkende soorten De Krasser en Zompsprinkhaan lijken op de Kustsprinkhaan, maar hebben een donkere achterknie en veel kortere vleugels (pas op bij af en toe optredende langvleugelige exemplaren van deze soorten!). De Weidesprinkhaan (C. dorsatus) lijkt zeer sterk op de Kustsprinkhaan, maar is in Nederland slechts 1 maal in Twenthe gevonden. Het verschil betreft de vleugeladering (Kustsprinkhaan heeft plots verbrede radiaalcel, zie sprinkhanentabel; zoals bij alle Chorthippussen is vooral het geluid onderscheidend). Wordt achterdochtig bij mannetjes die op het achterlijf rood aanlopen.
Geluid
Habitat
Voorkomen Anders dan de naam doet vermoeden kan de Kustsprinkhaan in heel Nederland gevonden worden.
_____________________ GeluidGeluidenzang |
Zompsprinkhaan - Chorthippus montanus (Charpentier, 1825)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 240,558 21-08-2011 bart achterkamp 212,524 01-09-2011 Jos Hoekerswever 216,476 03-09-2011 Adri Baks 200,522 31-07-2011 Cora de Groot en Ruud Versijde 120,381 26-08-2011 Frans Vermeer 120,380 26-08-2011 Frans Vermeer 134,472 17-08-2011 Rombout de Wijs 216,525 17-08-2011 Bert Oving 257,496 17-08-2011 menno van den bos 266,490 13-08-2011 Marc de Bont 27 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken De Zompsprinkhaan lijkt sterk op de Krasser. Samen met de Krasser verschilt de soort met andere sprinkhanen door de slechts weinig ingebogen halskielen (iets rond naar binnen, zeker niet x-vormig), de korte vleugels (vooral bij het vrouwtje, maar ook bij de mannetjes bereiken ze de achterknie niet) en de donkere knie, die tegen de rest van de dij afsteekt. Van de Krasser verschilt de Zompsprinkhaan doordat de vleugels langer zijn (bij vrouwtjes tot halverwege het achterlijf, bij de mannetjes zijn vooral de achtervleugels langer: ze reiken tot de aderverdichting in de voorvleugels, bekijk in tegenlicht) en de iets verder ingeknikte halskielen (subtiel, maar met ervaring duidelijk).
Geluid
Habitat GeluidGeluidenzang zang |
Steppesprinkhaan - Chorthippus vagans (Eversmann, 1848)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 197,411 14-10-2011 Fred Hustings 198,411 25-08-2011 Fred Hustings 181,421 05-07-2011 Marc de Bont 3 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Een klein, grijsbruin veldsprinkhaantje dat lijkt op een Locomotiefje maar verschilt van deze soort door het ontbreken van een ladderpatroon in de vleugel en een ovale gehooropening i.p.v. een brievenbusvormige.
Voorkomen Komt alleen voor in de buurt van Nijmegen op de Hatertse Vennen.
_______________ GeluidGeluidenzang |
Snortikker - Chorthippus mollis (Charpentier, 1825)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 193,558 08-07-2011 EIS archief 181,468 20-08-2011 EIS archief 161,480 26-06-2011 EIS archief 137,392 21-08-2011 EIS archief 137,393 21-08-2011 EIS archief 136,405 17-08-2011 EIS archief 134,406 11-08-2011 EIS archief 133,407 11-08-2011 EIS archief 152,386 04-07-2011 EIS archief 150,375 01-10-2011 EIS archief 160 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Een van de bruine Chorthippussen met ingeknikte zijkielen op het halsschild.
Gelijkende soorten De Snortikker is op zicht lastig te scheiden van de Ratelaar. Als man zijn er subtiele verschillen in de grootte van enkele vleugelvelden (zie foto hieronder) en het aantal striduleer-doorntjes op de achterdij. De vrouwtjes van Ratelaar, Bruine Sprinkhaan en Snortikker zijn niet te onderscheiden.
Geluid
Habitat
_________________ GeluidGeluidenzang zang |
Weidesprinkhaan - Chorthippus dorsatus (Zetterstedt, 1821)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg | Kenmerken Lijkt sterk op de Kustsprinkhaan maar verschilt daarvan door het ontbreken van de verbreding in het radiaalveld.
Voorkomen Geen recente waarnemingen in Nederland, maar komt vlak over de grens voor in Duitsland.
_____________ Geluid |
Gouden Sprinkhaan - Chrysochraon dispar (Germar, 1834)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 206,355 29-07-2011 Ernest van Asseldonk 151,393 26-06-2011 dirk eykemans 249,445 15-08-2011 Rody Schröder 203,525 10-09-2011 Kees van Bochove 245,438 01-09-2011 Rody Schröder 184,316 21-08-2011 Dick en Mathilde Groenendijk 247,436 18-08-2011 Rody Schröder 174,355 25-08-2011 Bart Beekers 174,356 25-08-2011 Bart Beekers 173,356 25-08-2011 Bart Beekers 111 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken
Habitat
Voorkomen Limburg, de Weerribben en enkele geÏsoleerde plekken in het zuidoosten van Nederland.
________________ GeluidGeluidenzang zang |
Rosse Sprinkhaan - Gomphocerippus rufus (Linnaeus, 1758)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Een bruinige, rossige veldsprinkhaan met knotsvormige antennes met een witte punt.
Voorkomen Komt alleen voor langs de spoorweg bij Schin op Geul.
________________ Geluid |
Europese Treksprinkhaan - Locusta migratoria (Linnaeus, 1758)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Zeer grote sprinkhaan met lange vleugels.
Voorkomen Vroeger verspreid door heel Nederland en België maar nu vrijwel verdwenen uit West-Europa. Als reptielenvoer gekweekt. Ontsnapte exemplaren kunnen soms gevonden worden.
_____________ Geluid |
Knopsprietje - Myrmeleotettix maculatus (Thunberg, 1815)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 62,426 13-04-2012 Joram de Gans 59,437 03-10-2011 EIS archief 181,468 20-08-2011 EIS archief 69,439 01-08-2011 EIS archief 132,405 11-08-2011 EIS archief 134,406 11-08-2011 EIS archief 164,379 10-08-2011 EIS archief 163,379 10-08-2011 EIS archief 154,387 04-07-2011 EIS archief 160,377 25-08-2011 EIS archief 179 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken
Gelijkende soorten De enige andere sprinkhaan met aan het eind verdikte antennen is de Rosse Sprinkhaan, maar daar is de top van de knots opvallend wit en deze soort is tot Zuid-Limburg beperkt.
Habitat
Voorkomen Voornamelijk de oostelijke helft van Nederland en de duinen.
Geluid
Geluidsopname © B. Odé __________________ GeluidGeluidenzang zang |
Blauwvleugelsprinkhaan - Oedipoda caerulescens (Linnaeus, 1758)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 69,439 01-08-2011 EIS archief 169,362 02-10-2011 EIS archief 147,453 12-07-2011 EIS archief 148,453 12-07-2011 EIS archief 182,318 04-08-2011 EIS archief 138,406 22-09-2011 Hans Hof 131,589 28-07-2011 Ico Hoogendoorn 177,357 23-10-2011 Arno van Stipdonk 98,481 25-09-2011 Marten Schmitz 158,449 24-09-2011 Wilbert Kerkhof 82 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken
Gelijkende soorten De Blauwvleugelsprinkhaan lijkt erg veel op de Kiezelsprinkhaan en kan daar gemakkelijk mee verward worden. De Blauwvleugelsprinkhaan heeft een getrapte kiel op de achterdij terwijl de kiel bij de Kiezelsprinkhaan vloeiend is.
Habitat De soort leeft in droge zandgebieden, vaak op die delen waar open zand, korstmosvegetaties en open, droge graslanden elkaar afwisselen.
Voorkomen Op zandgronden in het zuidoosten en midden van Nederland en de duinen.
Geluid Blauwvleugelsprinkhanen maken geen geluid.
______________ Geluid |
Wekkertje - Omocestus viridulus (Linnaeus, 1758)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 195,308 02-06-2011 EIS archief 190,446 10-07-2011 EIS archief 170,492 10-09-2011 EIS archief 159,483 07-08-2011 EIS archief 160,480 26-06-2011 EIS archief 146,365 10-06-2011 EIS archief 243,448 05-07-2011 Rody Schröder 246,449 22-08-2011 Rody Schröder 247,447 11-07-2011 Rody Schröder 248,444 09-08-2011 Rody Schröder 318 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken
Gelijkende soorten Het uiterlijk en geluid van het Wekkertje kunnen verward worden met het Negertje.
Voorkomen Vrijwel uitsluitend boven de grote rivieren. Slechts enkele plekken in Limburg en Noord-Brabant.
_____________ GeluidGeluidenzang zang |
Negertje - Omocestus rufipes (Zetterstedt, 1821)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 133,377 22-08-2011 EIS archief 133,378 22-08-2011 EIS archief 139,394 21-08-2011 EIS archief 164,377 10-08-2011 EIS archief 163,378 10-08-2011 EIS archief 155,377 28-09-2011 EIS archief 147,399 11-08-2011 EIS archief 157,378 04-08-2011 EIS archief 163,379 03-10-2011 Floris Brekelmans 163,380 03-10-2011 Floris Brekelmans 64 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken
Voorkomen ________________ GeluidGeluidenzang |
Klappersprinkhaan - Psophus stridulus
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg | Geluid |
Schavertje - Stenobothrus stigmaticus (Rambur, 1838)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 200,560 18-08-2011 EIS archief 227,546 22-09-2011 Adrie van Heerden 212,535 21-09-2011 Adrie van Heerden 226,534 20-09-2011 Adrie van Heerden 143,475 22-09-2011 Martijn Kos 142,477 22-09-2011 Martijn Kos 142,478 22-09-2011 Martijn Kos 222,532 19-09-2011 Adrie van Heerden 222,533 19-09-2011 Adrie van Heerden 144,472 18-09-2011 Martijn Kos 49 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Groene soort met een opvallend grote en bolle kop. Op de bovenzijde lopen 2 wittige strepen over de voorvleugels. De vleugels zijn smal, vaak smaller dan de grootste breedte van de achterdij, in tegenstelling tot het Zoemertje, dat juist brede voorvleugels heeft.
Habitat Een soort van heischrale delen op droge heide. De mannetjes maken een zacht krassend-schavend geluid.
Voorkomen Zwaartepunt ligt in Utrecht, de Veluwe, Overijssel en Drente.
________________ Geluid |
Zoemertje - Stenobothrus lineatus (Panzer, 1796)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 183,466 20-08-2011 EIS archief 151,452 10-07-2011 EIS archief 185,447 27-09-2011 Wouter Bosgra 148,453 07-09-2011 JanWillem Griffioen 165,444 05-09-2011 John Bouwmans 180,463 03-09-2011 Wouter Bosgra 169,461 22-08-2011 Jan van Harten 149,458 20-08-2011 Bert van 't Holt 196,449 20-08-2011 Elmar Prins 178,475 19-08-2011 marcel bolten 35 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Vrij forse kleurijke veldsprinkhaan met een ladderpatroon in de vleugels en brede witte zoom op de zijkielen.
Voorkomen Zeldzame soort die voorkomt op de Veluwe en enkele andere plekken met schrale graslanden of heide in Utrecht, Zuid-Limburg en Noordoost-Nederland.
_____________ GeluidGeluidenzang zang |
Moerassprinkhaan - Stethophyma grossum (Linnaeus, 1758)
Familie: Acrididae (Veldsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 189,520 12-07-2011 EIS archief 160,378 31-08-2011 EIS archief 143,429 15-07-2011 EIS archief 142,429 15-07-2011 EIS archief 126,429 16-06-2011 EIS archief 163,380 03-10-2011 Floris Brekelmans 213,545 28-09-2011 Joost Vogels 174,367 18-08-2011 Kim Huskens 216,524 28-09-2011 Bert Oving 243,555 27-09-2011 Bert Oving 109 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Een forse, groengele sprinkhaan van vochtige en moerassige graslanden. De achterpoot is opvallend gekleurd: de onderzijde van de dij is felrood, de basis van de scheen is geel en zwart geringd. Over de voorvleugels loopt een opvallende gele lengtestreep.
Geluid De mannetjes maken een hard tik-geluid, alsof er iemand hard met de vingers knipt.
Geluidsopname © B. Odé _______________ GeluidGeluidenzang |
Veldkrekel - Gryllus campestris Linnaeus, 1758
Familie: Gryllidae (Krekels)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 55,426 11-05-2012 George Tanis 171,381 03-04-2012 Ger Klaus 203,397 07-05-2011 EIS archief 163,379 11-05-2011 EIS archief 122,398 11-05-2011 EIS archief 83,386 03-05-2011 EIS archief 154,385 04-07-2011 EIS archief 164,373 26-05-2011 EIS archief 149,389 25-05-2011 EIS archief 161,371 24-05-2011 EIS archief 49 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Bij de veldkrekel maakt alleen het mannetje het geluid. Dit gebeurt door met hun rechtervoorvleugel die tandjes bevat over hun linker voorvleugel te raspen. Deze linker vleugel bevat een richel. Het geluid is afhankelijk van de temperatuur. Hoe warmer het is hoe sneller ze krekel sjirpt.
Habitat De soort leeft op droge en schrale plaatsen met wat lichte begroeing zoals heide. Deze warmte minnende grondbewoner graaft een holletje tussen graspolletjes waarin hij zich bij onrust of slecht weer terugtrekt. In de winter sluit hij zijn holletje af en overwintert in dit holletje. Het gaat in Nederland al enige tijd slechter met deze Rode Lijst soort die ook in centraal- en zuidelijk Europa voorkomt.
Voorkomen Alleen in de zuidelijke helft van Nederland te vinden.
Geluidsopname © B. Odé _____________________ GeluidGeluidenzang |
Boskrekel - Nemobius sylvestris (Bosc, 1792)
Familie: Gryllidae (Krekels)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 204,396 11-04-2012 Wouter Bosgra 174,448 18-05-2011 EIS archief 140,460 23-08-2011 EIS archief 190,477 07-08-2011 EIS archief 154,450 27-07-2011 EIS archief 155,451 27-07-2011 EIS archief 185,490 25-04-2011 EIS archief 244,444 05-07-2011 Rody Schröder 246,449 22-08-2011 Rody Schröder 246,448 22-08-2011 Rody Schröder 119 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
|
Kenmerken Donkerbruine tot bijna zwarte krekel met korte vleugels. Het halsschild is vaak iets lichter dan de rest. Bij het mannetje komen de voorvleugels tot halverwege het achterlijf, bij het vrouwtje zijn ze korter. Op de kop is tussen de ogen een w-vormige witte streep (of omgekeerde Y) op een zwarte achtergrond te zien. De achterpoten zijn zeer krachtig ontwikkeld.
Geluid Boskrekels maken een heel hol, ijl, snorrend geluid, zoiets als rohrrohrroohr. Het geluid is zo ijl dat het onduidelijk is waar het vandaan komt, zeker als meerdere krekels zingen. Het klinkt van 10 meter afstand terwijl de krekel (bij wijze van spreken) aan je voeten zit.
Voorkomen Overijssel, Gelderland, Utrecht, Noord-Brabant, Limburg en Noord-Holland
Habitat
_________________________ GeluidGeluidenzang zang |
Boomkrekel - Oecanthus pellucens (Scopoli, 1763)
Familie: Gryllidae (Krekels)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 23,391 30-09-2011 Henk Huige 187,442 03-09-2011 Vincent de Boer 195,437 25-08-2011 Kees van Bochove 166,434 23-08-2011 Wouter Bosgra 193,442 23-08-2011 Martien van Bergen 183,431 22-08-2011 Hay Wijnhoven 201,430 22-08-2011 Peter Verbeek 192,429 21-08-2011 Peter Eekelder 185,430 20-08-2011 Hay Wijnhoven 181,432 20-08-2011 Twan Teunissen 16 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken De Boomkrekel (ook wel Wijnhaantje genoemd, wat misschien een betere naam is, want met bomen hebben ze weinig op) is een zuidelijk krekel die de afgelopen jaren vaste voet in Nederland gekregen heeft (bv. in de buurt van Nijmegen langs de grote rivieren). Het is een zeer langgerekte, gele tot geelbruine krekel. Vooral de vrouwtjes hebben opvallend lange cerci (staartdraden) aan de achterlijfspunt. Zingende mannetjes tillen hun voorvleugel hoog op.
Biotoop
Voorkomen Komt in Nederland allen voor in de buurt van Nijmegen en Arnhem langs voornamelijk langs de grote rivieren.
Geluid
__________ GeluidGeluidenonbekend zang |
Veenmol - Gryllotalpa gryllotalpa (Linnaeus, 1758)
Familie: Gryllotalpidae (Veenmollen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 125,485 15-05-2012 Pieter Baalbergen 136,434 14-05-2012 Christiaan Diem 104,435 14-05-2012 Paul Schrijvershof 104,438 14-05-2012 Adri Clements 107,443 14-05-2012 Adri Clements 108,444 14-05-2012 Adri Clements 134,462 11-05-2012 Sander Haak 105,498 10-05-2012 Rob Oldenburg 108,431 09-05-2012 Jaap Hamelink 111,432 09-05-2012 Jaap Hamelink 147 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken De Veenmol is verwant aan de krekels, maar de antennes zijn kort en een legboor ontbreekt. De Veenmol is echter onmiskenbaar te herkennen omwille van zijn voorpoten die tot graafpoten verbreed zijn.
Geluid Een lang aangehouden triller die lijkt op het geluid van de rugstreeppad en de nachtzwaluw.
Voorkomen Vooral in de veengebieden van het westen maar ook enkele plekken daarbuiten.
______________ GeluidGeluidenzang |
Zeggendoorntje - Tetrix subulata (Linnaeus, 1758)
Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Algemeen
Ook bekend als: Zeggedoorntje
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 245,461 14-05-2012 Robert Brunink 254,497 12-05-2012 Robert Brunink 242,445 30-04-2012 jan rademaker 227,529 10-05-2012 Edwin De Weerd 243,444 09-05-2012 Rody Schröder 107,433 06-05-2012 Gerdine den Ouden 109,432 04-05-2012 Richard Slagboom 242,568 01-05-2012 Edwin De Weerd 232,482 30-04-2012 jan wessels 182,581 02-05-2012 Jeroen Breidenbach 281 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Een doornsprinkhaan met een lage, platte rug. De dieren zijn langgevleugeld en het halsschild steekt als een doorn achter het achterlijf uit.
Gelijkende soorten De soort lijkt zeer sterk op het Zanddoorntje en is aan de vom van de kiel op de achterdij te herkennen (zie foto). Ook langgevleugelde exemplaren van Gewoon Doorntje vormen bron van verwarring, die houden echter een hoge rug.
Habitat Het is een soort van pionierplekken op vochtige plekken, zoals langs oevers of bijna drooggevallen sloten.
_____________ Geluid |
Zanddoorntje - Tetrix ceperoi Bolívar, 1887
Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 178,445 15-05-2012 Gijs Baller 90,447 13-05-2012 Adrie van Heerden 250,463 12-05-2012 Jan-Jaap Spaargaren 197,431 12-05-2012 Vincent Sanders 254,497 12-05-2012 Robert Brunink 191,379 10-05-2012 Jan Erik Kikkert 52,425 10-05-2012 Adrie van Heerden 111,565 24-04-2012 Wouter Jansen 246,493 01-05-2012 Robert Brunink 196,479 01-05-2012 Gerrian Tacoma 210 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Het Zanddoorntje is een van de twee doorntjes met een lage rug in Nederland. De andere soort is het Zeggedoorntje.
Gelijkende soorten De soort lijkt zeer sterk op het Zeggedoorntje en is aan de vom van de kiel op de achterdij te herkennen (zie foto). Ook langgevleugelde exemplaren van Gewoon Doorntje vormen bron van verwarring, die houden echter een hoge rug. Habitat Zanddoorntjes worden gevonden in relatief zandige pionierssituaties, waar ze massaal op kunnen treden.
_______________ Geluid |
Kalkdoorntje - Tetrix tenuicornis (Sahlberg, 1893)
Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 185,346 15-04-2012 Jan Slaats 188,443 28-08-2011 Jaap Bouwman 193,428 24-08-2011 Peter Eekelder 192,430 24-08-2011 Peter Eekelder 172,434 04-08-2011 André den Ouden 196,430 30-07-2011 Gijs Kurstjens 178,308 17-07-2011 Ivo Raemakers 192,353 26-06-2011 Marianne Jaspers 191,431 26-04-2011 Marc de Bont 191,430 26-04-2011 Peter Hoppenbrouwers 10 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Een klein bruinig of grijzig doornsprinkhaantje dat door zijn dakvormig halsschild verward kan worden met het Gewoon Doorntje en het Bosdoorntje. Het Kalkdoorntje heeft lange dunne antennes, lange achtervleugels, en een rechte voorrand van het halsschild.
Voorkomen Komt in Nederland voor in Zuid-Limburg en het rivierengebied.
___________________ Geluid |
Bosdoorntje - Tetrix bipunctata (Linnaeus, 1758)
Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 187,452 13-05-2011 Kees van Bochove 1 nieuw kmhok | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken
Gelijkende soorten Het Bosdoorntje lijkt sterk op het Gewoon Doorntje en het Kalkdoorntje.
Habitat Op zonnige plekken langs randen van stuifzanden en heidevelden, en op open plekken in bossen zoals kapvlakten en brandplekken.
Voorkomen Het Bosdoorntje komt voor op de Veluwe. De laatste waarnemingen stamden van 1975, maar het Bosdoorntje is in 2011 hier herontdekt.
________________________ Geluid |
Gewoon Doorntje - Tetrix undulata (Sowerby, 1806)
Familie: Tetrigidae (Doornsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 229,499 13-05-2012 Edwin De Weerd 243,461 14-05-2012 Robert Brunink 243,460 14-05-2012 Robert Brunink 156,457 29-04-2012 Wouter Bosgra 146,476 12-05-2012 Martijn Kos 254,497 12-05-2012 Robert Brunink 243,443 08-05-2012 Rody Schröder 243,442 07-05-2012 Rody Schröder 184,456 05-05-2012 Henk-Jan van der Kolk 225,459 02-05-2012 Wouter van der Ham 242 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Kleine, grijze tot grijsbruine sprinkhaan met een naar achteren verlengd halsschild dat het gehele achterlijf bedekt. In vergelijking met sabelsprinkhanen en krekels en ook wel veldsprinkhanen is de achterdij relatief kort: 3-4 maal zo lang als breed.
Gelijkende soorten Het gewone doorntje heeft een hoge kiel op het halsschild, zodat het halsschild in doorsnede driehoekig met holle randen is. Op twee zeer zeldzame soorten na, is dit voldoende om de soort van zeggedoorntje en zanddoorntje te onderscheiden (die hebben een lage kiel en plat halsschild). Over het algemeen is de soort kortvleugelig. Zelden komen langvleugelige exemplaren voor. Die hebben dan een verder verlengd halsschild (maar wel een hoge kiel) en kunnen met zegge- en zanddoorntje verward worden.
Habitat Het gewoon doorntje leeft op de grond op allerlei vochtige plekken. (mvv)
Voorkomen Het Gewoon Doorntje komt in heel Nederland voor, met als zwaartepunt de oostelijke helft van Nederland en enkele plaatsen in de duinen.
____________________ Geluid |
Wrattenbijter - Decticus verrucivorus (Linnaeus, 1758)
Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Zeer forse groen/zwart gevlekte sabelsprinkhaan.
Voorkomen Vroeger algemeen maar komt nu alleen nog voor bij Nijmegen op de Hatertse Vennen en waarschijnlijk nog op de Veluwe.
_______________ GeluidGeluidenzang |
Kleine Wrattenbijter - Gampsocleis glabra (Herbst, 1786)
Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Tamelijk grote groene sabelsprinkhaan met zwarte vlekken op de vleugels en een witte rand langs het halsschild.
Voorkomen Altijd zeldzaam geweest in Nederland. Een tijdje als uitgestorven beschouwd maar in 1999 werd nog een populatie ontdekt op de Oldebroekse heide.
geluidsopname © B. Odé
_____________ Geluid |
Greppelsprinkhaan - Metrioptera roeselii (Hagenbach, 1822)
Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 254,593 10-09-2011 EIS archief 187,434 04-08-2011 EIS archief 242,446 05-07-2011 Rody Schröder 247,445 22-07-2011 Rody Schröder 253,442 11-08-2011 Rody Schröder 61,363 29-09-2011 Frank Ellenbroek 202,378 01-10-2011 Fred Hustings 201,377 30-09-2011 Fred Hustings 196,405 25-09-2011 Wouter Bosgra 195,428 16-09-2011 Peter Hoppenbrouwers 377 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Groen-bruine sabelsprinkhaan met halflange vleugels. Opvallend is de brede witte zoom aan de zijkant van het halsschild. De kleur is variabel, maar typische dieren zijn overheersend groen aan de zijkant en bruin op de bovenkant. Zelden treden volledig gevleugelde dieren op die kunnen vliegen. Legboor van het vrouwtje aan het begin met knik, daarna slechts licht gekromd.
Geluid
Habitat
Voorkomen In Nederland plaatselijk talrijk, in Midden-Europa een van de algemeenste sabelsprinkhanen. (mvv) GeluidGeluidenonbekend |
Heidesabelsprinkhaan - Metrioptera brachyptera (Linnaeus, 1761)
Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 154,458 21-07-2011 EIS archief 134,380 22-08-2011 EIS archief 133,377 22-08-2011 EIS archief 128,394 15-08-2011 EIS archief 132,405 11-08-2011 EIS archief 134,406 11-08-2011 EIS archief 138,382 28-07-2011 EIS archief 265,479 29-08-2011 gatao 135,386 23-07-2011 Ed Michels 220,558 08-10-2011 Remco Hiemstra 73 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken De heidesabelsprinkhaan is een soort met halflange vleugels. Ze zijn groter dan de schubjes van bijvoorbeeld Bramensprinkhaan, maar korter dan van de Boomsprinkhaan. Ze kunnen er niet mee vliegen. Zelden komen langvleugelige exemplaren voor. De zijkanten van het halsschild zijn alleen langs de achterrand wit gezoomd (vergelijk met de brede witte zoom langs de gehele rand van de Greppelsprinkhaan). De kleur is bruin en groen.
Geluid Het geluid is een lang aangehouden --- tjik --- tjik --- tjik ---, de snelheid en de lengte van de pauzes tussen de tikken hangen van de temperatuur af. Veertigplussers horen de soort vaak geheel niet, jongeren horen vaak alleen de dieren die dichtbij zitten. Met een bat-detector blijken er vaak tientallen exemplaren in het heideveld te zitten (op een goed stuk). opname met batdetector en time expansion
Habitat
Voorkomen Op heide in de oostelijke helft van Nederland.
_____________________ GeluidGeluidenzang |
Bramensprinkhaan - Pholidoptera griseoaptera (De Geer, 1773)
Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Vrij algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 242,445 30-04-2012 jan rademaker 187,482 27-04-2012 Jack Windig 195,367 03-05-2012 Willem Steenge 184,467 20-08-2011 EIS archief 74,435 15-08-2011 EIS archief 254,492 31-08-2011 gatao 244,440 21-07-2011 Rody Schröder 205,446 03-11-2011 Erik Lam 250,440 31-07-2011 Jan Stronks 196,416 23-10-2011 Jeroen Veeken 246 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
|
Kenmerken De Bramensprinkhaan is een bruine, zeer kort gevleugelde sabelsprinkhaan. Op deze twee kenmerken zijn de volwassen dieren in Nederland onmiddelijk te herkennen.
Gelijkende soorten Verwarring kan optreden met juvenielen van Duinsabelsprinkhaan, Greppelsprinkhaan en Heidesabelsprinkhaan. De laatste twee hebben echter een lichte zoom op de zijkant van het halsschild (aan achterrand of langs hele rand), terwijl bij de Bramesprinkhaan alleen de uiterste rand licht is. Duinsabelsprinkhanen zijn lang gevleugeld en bij juvenielen zijn de vleugels duidelijk zichtbaar, waarbij de achtervleugel over de voorvleugel heenligt.
Geluid geluid met batdetector en time expansion
Habitat
Voorkomen In Nederland vooral in het zuidoosten en langs de grote rivieren. _____________________ GeluidGeluidenzang |
Duinsabelsprinkhaan - Platycleis albopunctata (Goeze, 1778)
Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 157,603 21-09-2011 EIS archief 25,399 23-09-2011 Frank van de Putte 104,518 16-09-2011 Wilbert Kerkhof 29,401 16-09-2011 Frank van de Putte 146,599 04-09-2011 Adrie van Heerden 158,604 03-09-2011 Adrie van Heerden 113,558 25-08-2011 Wilbert Kerkhof 156,602 22-08-2011 Pieter Baalbergen 39,409 22-08-2011 Maarten Sluijter 104,507 12-08-2011 Wilbert Kerkhof 23 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
|
Kenmerken Bruine-grijze sabelsprinkhaan met lange, smalle vleugels.
Gelijkende soorten De nimfjes lijken erg op de nimfjes van de Metrioptera-soorten, Greppelsprinkhaan en Heidesabelsprinkhaan.
Voorkomen In Nederland komt deze soort alleen voor in de duinen langs de gehele kust, met uitzondering van Schiermonnikoog.
Geluid
____________ GeluidGeluidenzang |
Kleine Groene Sabelsprinkhaan - Tettigonia cantans (Fuessli, 1775)
Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 207,458 22-07-2011 Michel Klemann 207,457 21-07-2011 Michel Klemann 2 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Forse groene sabelsprinkhaan. Lijkt op de Grote Groene Sabelsprinkhaan maar heeft kortere vleugels.
Voorkomen In Nederland is er maar één populatie bekend in de buurt van Elsen.
_________________ GeluidGeluidenzang |
Grote Groene Sabelsprinkhaan - Tettigonia viridissima (Linnaeus, 1758)
Familie: Tettigoniidae (Sabelsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 149,461 06-05-2012 Violet & Remco 242,568 01-05-2012 Edwin De Weerd 198,468 30-04-2012 J.A.C. Clark 185,607 30-04-2012 theo kiewiet 168,446 20-04-2012 John Bouwmans 228,495 18-04-2012 Henk Soepenberg 220,431 05-07-2011 EIS archief 164,381 25-05-2011 EIS archief 117,437 28-05-2011 EIS archief 196,559 26-07-2011 EIS archief 1481 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Grote, groene soort, die zingt met een harde, scherpe ratel. De vleugels zijn breed en lang: ze zijn ongeveer twee maal de achterlijflengte. Bij het vrouwtje reiken ze tot aan de punt van de legboor. De vrouwtjes hebben een lange, vrijwel rechte legboor.
Geluid Het geluid is een karakteristieke harde en hoge ratel. opname met batdetector en time expansion
Habitat De soort leeft in opgeschoten, stevige kruiden en in stevige struweelzomen zoals bramevegetaties. Daar zijn ze, ondanks hun grootte en geluid, best lastig te vinden: het groen is een goede schutkleur, de dieren draaien weg achter een stengel en ze stoppen met zingen als je in de buurt komt. (mvv).
Voorkomen Algemeen in heel Nederland.
_________________ GeluidGeluidenzang |
Zadelsprinkhaan - Ephippiger ephippiger (Fiebig, 1784)
Familie: Bradyporidae
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeer zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 189,490 24-08-2011 Inventarisatie en Monitoringgroep Dienst Vastgoed Defensie 1 nieuw kmhok | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Zeer opvallende sabelsprinkhaan met een zadelvormig halsschild.
Geluid Een scherp tiezie.
Voorkomen Komt voor op enkele plaatsen op de Veluwe en kleine populaties bij Nijmegen en misschien nog in Limburg.
_______________ GeluidGeluidenzang zang |
Zuidelijk Spitskopje - Conocephalus discolor Thunberg 1815
Familie: Conocephalidae
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeldzaam
Ook bekend als: Conocephalus fuscus
Synoniem: Zuidelijk Spitskopje - Conocephalus fuscus
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 32,379 19-09-2011 Lucien Calle 60,437 03-10-2011 EIS archief 59,437 03-10-2011 EIS archief 89,436 23-08-2011 EIS archief 135,458 04-08-2011 EIS archief 85,428 01-08-2011 EIS archief 78,435 26-09-2011 EIS archief 84,438 05-09-2011 EIS archief 33,398 04-09-2011 EIS archief 86,433 02-09-2011 EIS archief 648 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Een groene sprinkhaan met een bruine rug en een spitse kop: vanaf het voorhoofd wijkt de kop naar onder sterk terug.
Gelijkende Soorten Met de spitse kop en de groene kleuren is de enige andere sprinkhaan die lijkt het Gewone Spitskopje. Typische volwassen exemplaren laten zich makkelijk scheiden: het Zuidelijk Spitskopje is lang gevleugeld, het Gewone Spitskopje is kort gevleugeld. Regelmatig komen er van het Gewoon Spitskopje echter langgevleugelde exemplaren voor. Deze onderscheiden zich doordat het vrouwtje Zuidelijk Spitskopje een vrijwel rechte legboor heeft (Gewoon Spitskopje regelmatig gekromd). Mannetjes worden op de subgenitale plaat onderscheiden. opname met batdetector en time expansion
Habitat
Voorkomen Vooral in Limburg en de zuidelijke helft van Nederland. Breidt zich uit naar het noorden.
Geluidsopname © B. Odé
_____________ GeluidGeluidenzang zang |
Gewoon Spitskopje - Conocephalus dorsalis (Latreille, 1804)
Familie: Conocephalidae
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 15,377 19-09-2011 Lucien Calle 32,379 19-09-2011 Lucien Calle 196,552 11-07-2011 EIS archief 193,558 06-07-2011 EIS archief 82,444 29-07-2011 EIS archief 154,455 20-07-2011 EIS archief 50,384 12-06-2011 EIS archief 47,385 11-06-2011 EIS archief 159,480 15-10-2011 EIS archief 159,479 15-10-2011 EIS archief 736 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Het Spitskopje is een groene sprinkhaan met een bruine rug en korte, doorzichtige vleugels. De naam is afgeleid van de kenmerkende spitse kop, die vanaf het voorhoofd sterk naar beneden terugwijkt.
Gelijkende soorten In Nederland lijkt alleen het Zuidelijk Spitskopje sterk op het Gewone Spitskopje. Het Zuidelijk Spitskopje is echter lang gevleugeld. Problemen kunnen ontstaan tussen zo nu en dan optredende langgevleugelde exemplaren van Gewoon Spitskopje en het Zuidelijk Spitskopje. Bij de vrouwtjes is echter de legboor van het Gewone Spitskopje regelmatig gebogen, terwijl die van het Zuidelijk over het grootste deel recht is. Langgevleugelde mannetjes moeten herkend worden aan de cerci en subgenitaalplaat (zie sprinkhanentabel). Ook kan verwarring met (kortgevleugelde) juvenielen van het Zuidelijk Spitskopje optreden, maar bij juvenielen liggen de achtervleugels over de voorvleugels. Geluid De zang is een zeer zacht rollend geluid, dat, bij toenemende leeftijd van de waarnemer, al snel niet meer te horen is. Kenmerkend is de wisseling van klank in de zang: errrerrrerr-urrrurrrurrrurr (zo ziet het er nachtzwaluwachtig uit, maar veel zachter en minder fel). opname met batdetector en time expansion
Habitat
Voorkomen Algemeen in heel Nederland.
___________________ Geluid |
Struiksprinkhaan - Leptophyes punctatissima (Bosc, 1792)
Familie: Phaneropteridae
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 107,500 11-09-2011 Rob Oldenburg 255,531 14-05-2012 Bert de Ruiter 244,442 07-05-2012 Rody Schröder 15,377 19-09-2011 Lucien Calle 176,454 20-11-2011 EIS archief 88,442 30-09-2011 EIS archief 88,440 30-09-2011 EIS archief 90,439 30-09-2011 EIS archief 192,420 28-08-2011 EIS archief 93,461 26-08-2011 EIS archief 1290 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken
Geluid geluid met batdetector met time expansion
Habitat
____________________ GeluidGeluidenzang |
Sikkelsprinkhaan - Phaneroptera falcata (Poda, 1761)
Familie: Phaneropteridae
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Zeldzaam
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 69,442 01-08-2011 EIS archief 161,379 31-08-2011 EIS archief 161,378 31-08-2011 EIS archief 119,403 28-08-2011 EIS archief 127,400 25-08-2011 EIS archief 127,398 25-08-2011 EIS archief 136,383 22-08-2011 EIS archief 138,394 21-08-2011 EIS archief 139,381 18-08-2011 EIS archief 120,393 16-08-2011 EIS archief 137 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Groene sprinkhaan met kleine donkere stippels en lange dunne poten. Uniek is dat de achtervleugels achter de voorvleugels uitsteken. Ten opzichte van andere grote, groene sprinkhanen zijn de vleugels nogal smal. In de vlucht vallen de brede, bleekgroene achtervleugels op. Ze vliegen vaak enkele seconden en komen dan enkele meters ver.
Geluid geluid met batdetector en time expansion
Habitat
Voorkomen De zuidelijke helft van Nederland, vooral Limburg. Is bezig met een opmars naar het noorden.
____________________ Geluid |
Boomsprinkhaan - Meconema thalassinum (De Geer, 1773)
Familie: Meconematidae (Boomsprinkhanen)
Status: Native, Soort Zeldzaamheid: Algemeen
![]() Laatste 10 nieuwe km hokken : 69,439 10-08-2011 EIS archief 173,389 21-08-2011 EIS archief 146,430 30-06-2011 EIS archief 205,353 19-08-2011 Ernest van Asseldonk 161,500 16-08-2011 Ico Hoogendoorn 90,461 20-11-2011 Gert Jan van Pelt 47,372 20-11-2011 Edward Neve 193,590 07-11-2011 Sibbele de Jong 179,414 06-11-2011 André den Ouden 236,488 03-11-2011 Robert Brunink 142 nieuwe kmhokken | Friesland Groningen Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht Noord-holland Zuid-Holand Zeeland Noord-Brabant Limburg |
| Kenmerken Middelgrote, groene sprinkhaan met gaasvormige vleugels. Over de rug loopt een opvallende gele streep. Ook de ogen zijn geel, vrij klein en ze puilen iets uit. De mannetjes hebben lange cerci aan de achterlijfspunt.
Gelijkende soorten Nymfen van deze soort hebben korte vleugels en worden gemakkelijk verward met de Zuidelijke Boomsprinkhaan. Echter, bij nymfen ligt de achtervleugel over de voorvleugel, bij adulten ligt de achtervleugel juist onder de voorvleugel. Bovendien hebben de vleugels van de volwassen dieren een netwerk van aderen, terwijl de vleugels van de nymfen alleen maar lengte-aderen hebben. Nymfen van de Zuidelijke Boomsprinkhaan (en kleine nymfen van de Boomsprinkhaan) zijn vleugelloos. De laatste zekere Boomsprinkhaannymf is bekend van begin september.
Habitat De soort heeft een voorkeur voor eikenbomen, waar ze op takken en bladeren leven. Ze kan goed vliegen en komt op licht af, zodat ze relatief vaak in de menselijke omgeving worden gezien.
Voorkomen Kan overal in Nederland gevonden worden.
Geluid
____________________ Geluid |






imago)



imago)






































































